Theo VietNamNet và Dân trí ngày 18/9/2026, tại hội thảo 'Nghiên cứu phát triển chính sách tạo lập thị trường nhà ở xã hội tại Việt Nam' do Trường ĐH Kinh tế – Luật (ĐHQG TP HCM) tổ chức, nhóm nghiên cứu ước tính cả nước có khoảng 3,12 triệu hộ cần nhà ở xã hội, tương đương 150–156 triệu m² sàn, trong khi tới tháng 7/2026 có 875 dự án với 773.457 căn đang triển khai. Khảo sát cho thấy 92% người có nhu cầu chưa từng nộp hồ sơ, chủ yếu vì ngại thủ tục và lo không được duyệt — cảm nhận về tính khả thi của quy trình ảnh hưởng lớn hơn cả giá. PGS.TS Trần Thị Hồng Liên đề xuất nhà ở xã hội nên tập trung vào cho thuê, nhu cầu sở hữu để nhà ở thương mại vừa túi tiền lo. Bài này đặt các con số cạnh nhau và nối với hai dự án nhà ở xã hội đang có ở Khánh Hoà.

Theo VietNamNet ngày 18/9/2026, tại hội thảo "Nghiên cứu phát triển chính sách tạo lập thị trường nhà ở xã hội tại Việt Nam" do Trường ĐH Kinh tế – Luật (ĐHQG TP HCM) tổ chức, nhóm nghiên cứu ước tính cả nước có khoảng 3,12 triệu hộ cần nhà ở xã hội, tương đương 155,94 triệu m² sàn; và 92% người có nhu cầu chưa từng nộp hồ sơ. Dân trí cùng ngày bổ sung: tới tháng 7/2026 cả nước có 875 dự án với 773.457 căn đang triển khai, giá nhà ở xã hội bình quân ước 15 triệu đồng/m², và PGS.TS Trần Thị Hồng Liên đề xuất "nhà ở xã hội nên tập trung hơn vào mục tiêu cho thuê, còn nhu cầu sở hữu có thể được đáp ứng qua nhà ở thương mại vừa túi tiền".
Vì sao 92% không nộp hồ sơ dù cần nhà?
Vì họ tin rằng nộp cũng không được. Nghiên cứu nêu ba lý do: ngại thủ tục phức tạp, lo khó được xét duyệt, và cảm nhận về tính khả thi của quy trình ảnh hưởng tới quyết định nhiều hơn cả giá nhà. PGS.TS Hoàng Công Gia Khánh, Hiệu trưởng ĐH Kinh tế – Luật, nói trong bài: "Không phải họ thờ ơ mà vì gặp rào cản tâm lý, cảm thấy việc tiếp cận nhà ở xã hội quá khó khăn".
Đặt hai con số cạnh nhau để thấy khoảng cách:
| Chỉ số | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Hộ có nhu cầu nhà ở xã hội | ≈ 3,12 triệu | ĐH Kinh tế – Luật, 18/9/2026 |
| Diện tích sàn tương đương | 150–156 triệu m² (≈ 50 m²/hộ) | như trên |
| Căn đang triển khai (tháng 7/2026) | 773.457 căn / 875 dự án | Dân trí 18/9 |
| Tỷ lệ cung đang xây so với cầu | ≈ 25% | phép chia của người viết |
| Người có nhu cầu chưa nộp hồ sơ | 92% | VietNamNet 18/9 |
-> Hai vấn đề chồng lên nhau: cung chỉ bằng một phần tư cầu, và phần lớn cầu tự đứng ngoài hàng. Ca 12.000 đơn cho 1.025 căn ở TP HCM (đã điểm ở HoREA đề xuất điều kiện cư trú khi mua nhà ở xã hội) là 8% còn lại đang xếp hàng; 92% kia không có mặt trong con số nào cả.

Đề xuất chuyển sang cho thuê nói gì về người mua?
Nói rằng nhà ở xã hội với phần lớn người đang ở là chỗ ở chuyển tiếp, không phải đích. Dân trí dẫn kết quả khảo sát: "Dù hài lòng với nơi ở hiện tại, nhiều người vẫn có ý định chuyển sang nhà ở thương mại khi tích lũy đủ tài chính". Nếu vậy, bán đứt một căn nhà ở xã hội cho người sẽ rời đi sau vài năm là dùng nguồn lực công cho một tài sản đổi chủ; cho thuê giữ được căn đó cho người kế tiếp. Đó là logic của đề xuất — và cũng là chỗ nó gây tranh luận, vì người Việt vẫn muốn sở hữu.
Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Khánh Hoà đang có nhà ở xã hội ở Bắc Cam Ranh (xem thêm dự án nhà ở xã hội Bắc Cam Ranh) và các dự án chuẩn bị bán tại Nha Trang với giá dự kiến trên dưới 20 triệu đồng/m² theo tin báo chí địa phương — cao hơn mức bình quân 15 triệu nghiên cứu nêu, vì giá đất Nha Trang cao hơn. Với người đọc ở đây, ba điều đáng giữ:
- Rào cản số một là tự loại mình. 92% không nộp là 92% chắc chắn không có nhà; 8% nộp thì
ít nhất còn xác suất. Thủ tục ở Khánh Hoà đi qua Sở Xây dựng và chủ đầu tư; hồ sơ gồm xác nhận đối tượng, xác nhận chưa có nhà, và giấy tờ cư trú — chuẩn bị mất vài tuần, không mất tiền.
- Chuẩn bị hồ sơ cư trú ngay. Nếu đề xuất siết cư trú của HoREA được chấp nhận, tạm trú
từ một năm là ngưỡng; đăng ký tạm trú đúng nơi ở là việc nên làm bất kể luật có sửa hay không.
- Đọc đề xuất cho thuê như một lựa chọn cho mình. Người lao động du lịch, công nghiệp ở
Cam Ranh, Ninh Hoà chưa chắc gắn bó 10 năm với một chỗ; thuê nhà ở xã hội rồi mua nhà ở thương mại vừa túi tiền sau — như đề xuất — có thể hợp hơn đứng xếp hàng mua một căn mà 5 năm sau mới được bán lại.
Ba con số của hội thảo — 3,12 triệu, 773.457, 92% — nói cùng một chuyện: nhà ở xã hội đang thiếu cả cung lẫn niềm tin vào quy trình. Nguồn cung thì người mua không làm được gì; niềm tin thì họ làm được: nộp hồ sơ.
-> Điều đáng chờ là dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi có đưa "nhà ở cho thuê với cơ chế tài chính kiểm soát giá" vào như Chính phủ vừa yêu cầu hay không — nếu có, đề xuất của ĐH Kinh tế – Luật sẽ có chỗ đứng trong luật, và nhà ở xã hội cho thuê ở Khánh Hoà sẽ là hàng có thật chứ không chỉ là một ý trong hội thảo.
Câu hỏi thường gặp
Việt Nam cần bao nhiêu căn nhà ở xã hội?
Khoảng 3,12 triệu căn, tương đương 150–156 triệu m² sàn, theo nhóm nghiên cứu Trường ĐH Kinh tế – Luật (ĐHQG TP HCM) công bố tại hội thảo ngày 18/9/2026, được VietNamNet và Dân trí dẫn. Tới tháng 7/2026, cả nước có 875 dự án với 773.457 căn đang triển khai — chưa tới một phần tư nhu cầu.
Vì sao 92% người có nhu cầu chưa nộp hồ sơ?
Ba lý do nghiên cứu nêu: ngại thủ tục phức tạp, lo không được xét duyệt, và cảm nhận rằng quy trình khó khả thi — yếu tố này ảnh hưởng tới quyết định nộp hồ sơ nhiều hơn cả giá nhà. Nói cách khác, người ta không nộp không phải vì không cần, mà vì tin rằng nộp cũng không được.
Đề xuất nhà ở xã hội tập trung cho thuê nghĩa là gì?
PGS.TS Trần Thị Hồng Liên đề xuất Nhà nước dồn nguồn lực nhà ở xã hội vào loại hình cho thuê, còn nhu cầu sở hữu để nhà ở thương mại vừa túi tiền đáp ứng. Cơ sở là khảo sát cho thấy nhiều người dù hài lòng nơi ở hiện tại vẫn muốn chuyển sang nhà ở thương mại khi đủ tiền — tức nhà ở xã hội với họ là chỗ ở tạm thời, không phải tài sản cuối.
Khánh Hoà đang có nhà ở xã hội ở đâu?
Đang có dự án ở Bắc Cam Ranh và các dự án chuẩn bị bán tại Nha Trang với giá dự kiến trên dưới 20 triệu đồng/m² theo tin báo chí địa phương. Người có nhu cầu nên nộp hồ sơ theo luật hiện hành thay vì chờ, vì rào cản lớn nhất nghiên cứu chỉ ra là tự loại mình trước khi nộp.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (6 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Hội thảo 'Nghiên cứu phát triển chính sách tạo lập thị trường nhà ở xã hội tại Việt Nam'; nhu cầu 3,12 triệu căn tương đương 155,94 triệu m² sàn; 92% người có nhu cầu chưa từng nộp hồ sơ; ba lý do: ngại thủ tục phức tạp, lo khó được xét duyệt, cảm nhận về tính khả thi của quy trình ảnh hưởng lớn hơn yếu tố giá; phát biểu của PGS.TS Hoàng Công Gia Khánh, PGS.TS Trần Thị Hồng Liên, ThS Đặng Tiến Long, bà Trần Thu Hằng (Vụ trưởng Vụ Quy hoạch – Kiến trúc, Bộ Xây dựng); câu trích 'Không phải họ thờ ơ mà vì gặp rào cản tâm lý' | VietNamNet ngày 18/9/2026 — Lý do 92% người có nhu cầu mua nhà ở xã hội chưa từng nộp hồ sơ (tác giả Phước Sáng) |
| Nhu cầu tương đương 150 triệu m² sàn (tính 50 m²/hộ); giá nhà ở xã hội bình quân ước 15 triệu đồng/m²; tới tháng 7/2026 có 875 dự án với 773.457 căn đang triển khai; đề xuất của PGS.TS Trần Thị Hồng Liên về việc nhà ở xã hội tập trung cho thuê, nhu cầu sở hữu đáp ứng qua nhà ở thương mại vừa túi tiền; câu trích về ý định chuyển sang nhà ở thương mại | Dân trí ngày 18/9/2026 — Hơn 3 triệu hộ cần nhà ở xã hội: Chuyên gia đề xuất phát triển nhà cho thuê (tác giả Lê Tỉnh) |
| Người trẻ vướng ba rào cản khi mua nhà ở xã hội — đã điểm tin | nguoi-tre-ba-rao-can-mua-nha-o-xa-hoi |
| HoREA đề xuất điều kiện cư trú khi mua nhà ở xã hội — đã điểm tin | horea-de-xuat-dieu-kien-cu-tru-khi-mua-nha-o-xa-hoi |
| Thêm dự án nhà ở xã hội Bắc Cam Ranh — đã điểm tin | them-du-an-nha-o-xa-hoi-bac-cam-ranh |
| Nhà ở xã hội tại Nha Trang — 1.600 căn chuẩn bị bán, giá dự kiến 20–24 triệu/m² | Thông tin đã đăng trên báo chí Khánh Hoà tháng 8–9/2026 về các dự án nhà ở xã hội tại Nha Trang; người viết dẫn lại theo tin đã công bố, chưa đối chiếu văn bản của Sở Xây dựng |
