Theo Báo Đầu tư ngày 19/9/2026, Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Phát triển đô thị, trong đó Chương II (Điều 4–10) đưa ra tiêu chí, cách tính điểm và thủ tục công nhận khu kinh tế đặc biệt. Cơ chế hai bước: đơn vị hành chính (xã, phường, đặc khu) phải đáp ứng điều kiện tiên quyết — dân số từ 50.000 người, diện tích tự nhiên từ 300 km² — rồi mới được chấm theo thang 100 điểm gồm năm tiêu chí (vị trí chiến lược tối đa 35, trình độ phát triển địa phương 10, quy mô dân số – diện tích 15, khả năng huy động nguồn lực 20, tiềm năng ngành nghề ưu tiên 20), và phải đạt từ 90 điểm trở lên. Bài không nêu khu nào đang xin. Bài này đọc thang điểm dưới góc Khánh Hoà — nơi có Khu kinh tế Vân Phong và vịnh Cam Ranh — để trả lời câu người mua đất hỏi: 'khu kinh tế đặc biệt' có phải chuyện của địa bàn mình không.

Theo Báo Đầu tư ngày 19/9/2026, Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị, trong đó Chương II (Điều 4–10) quy định tiêu chí, cách tính điểm và thủ tục công nhận khu kinh tế đặc biệt. Cơ chế hai bước: xã, phường, đặc khu phải đạt điều kiện tiên quyết — dân số từ 50.000 người, diện tích tự nhiên từ 300 km² — rồi mới được chấm theo thang 100 điểm, và "phải đạt tổng số điểm từ 90 điểm trở lên theo thang điểm 100".
Thang 100 điểm chấm những gì?
Năm tiêu chí, và trọng số nói rõ Nhà nước coi cái gì là quan trọng nhất:
| Tiêu chí | Điểm tối đa | Đọc ra |
|---|---|---|
| Vị trí chiến lược, phù hợp định hướng phát triển | 35 | Chiếm hơn một phần ba — vị trí là thứ không mua được |
| Khả năng huy động nguồn lực | 20 | Có nhà đầu tư lớn cam kết chưa |
| Tiềm năng phát triển ngành nghề ưu tiên | 20 | Cảng, logistics, năng lượng, công nghệ… |
| Quy mô dân số, diện tích | 15 | Trên ngưỡng tiên quyết bao nhiêu |
| Trình độ phát triển của địa phương | 10 | Hạ tầng, thu ngân sách hiện có |
-> Ngưỡng 90/100 nghĩa là một địa bàn gần như không được hụt điểm ở bất kỳ tiêu chí nào. Mất 11 điểm ở "huy động nguồn lực" — tức chưa có nhà đầu tư chiến lược — là rớt dù bốn tiêu chí còn lại tối đa. Đây là thang lọc rất hẹp, không phải danh hiệu phát rộng.
Bài Báo Đầu tư không nêu khu nào đang xin công nhận và không nêu ưu đãi đi kèm. Hai khoảng trống này quan trọng: chưa có tên, chưa có quyền lợi, thì "khu kinh tế đặc biệt" hiện mới là một bộ tiêu chí trên giấy.

Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Khánh Hoà là tỉnh mà chữ "đặc khu" đã được dùng để bán đất ít nhất hai lần trong mười năm qua (Bắc Vân Phong giai đoạn 2017–2018 là ví dụ nhiều người còn nhớ). Nên với tin này, người mua nên đọc như sau:
- Vân Phong hiện là "khu kinh tế", không phải "khu kinh tế đặc biệt". Hai khái niệm ở hai
luật khác nhau. Bài Báo Đầu tư không nhắc Vân Phong, Cam Ranh hay bất kỳ nơi nào ở Khánh Hoà. Ai chào đất bằng câu "sắp lên đặc khu kinh tế" thì hỏi họ số văn bản.
- Tự đối chiếu ba ngưỡng. Tỉnh Khánh Hoà sau hợp nhất có 65 đơn vị cấp xã, trong đó 1 đặc
khu (Trường Sa), trên diện tích 8.555,86 km² và 2,24 triệu dân. Điều kiện tiên quyết là một đơn vị cấp xã có ≥50.000 dân và ≥300 km² — rất ít xã, phường ven biển đạt cả hai (phường đông dân thì nhỏ, xã rộng thì thưa). Tức nếu Khánh Hoà muốn có một khu kinh tế đặc biệt theo luật mới, khả năng cao phải là một đơn vị hành chính được sắp xếp lại riêng cho việc đó, và đó là một quyết định lớn không diễn ra trong im lặng.
- Giá trị thật của Vân Phong không chờ danh hiệu. Ba khu công nghiệp gần 690 ha vừa được
cấp phép (đã điểm ở Khánh Hoà cấp phép 3 khu công nghiệp 8.000 tỷ ở Vân Phong), cảng nước sâu và đô thị ven vịnh (xem cảng biển Vân Phong và đô thị ven vịnh) là những thứ đã có quyết định. Người mua đất ở Ninh Hoà, Vạn Ninh nên định giá theo những thứ đó, không theo một thang điểm chưa có ai được chấm.
Một bộ tiêu chí công bố công khai là điều tốt cho người mua: từ nay mỗi lời chào "sắp thành đặc khu" có thể được kiểm bằng ba con số — 50.000 dân, 300 km², 90 điểm. Không đủ ba con số thì không có gì để nói tiếp.
-> Việc cần theo dõi là bản nghị định được ban hành có kèm danh sách khu được xét đợt đầu hay không, và ưu đãi cụ thể là gì. Trước hai thứ đó, "khu kinh tế đặc biệt" là chuyện của người soạn luật, chưa phải chuyện của người mua đất ở Khánh Hoà.
Câu hỏi thường gặp
Điều kiện để được công nhận khu kinh tế đặc biệt là gì?
Theo dự thảo Bộ Tài chính được Báo Đầu tư dẫn ngày 19/9/2026, đơn vị hành chính (xã, phường, đặc khu) trước hết phải có dân số từ 50.000 người và diện tích tự nhiên từ 300 km²; đạt hai điều kiện đó mới được chấm theo thang 100 điểm gồm năm tiêu chí, và phải đạt từ 90 điểm trở lên.
Năm tiêu chí chấm điểm gồm gì?
Vị trí chiến lược và phù hợp định hướng phát triển (tối đa 35 điểm), trình độ phát triển của địa phương (10), quy mô dân số và diện tích (15), khả năng huy động nguồn lực (20), tiềm năng phát triển ngành nghề ưu tiên (20). Ngưỡng 90/100 nghĩa là gần như không được mất điểm ở tiêu chí nào.
Vân Phong có phải khu kinh tế đặc biệt không?
Chưa. Vân Phong hiện là khu kinh tế theo quy hoạch được Thủ tướng phê duyệt, không phải 'khu kinh tế đặc biệt' theo Luật Phát triển đô thị — đây là hai khái niệm pháp lý khác nhau. Bài Báo Đầu tư không nêu khu nào đang xin công nhận, nên mọi suy đoán Vân Phong hay Cam Ranh 'sắp thành đặc khu kinh tế' đều chưa có căn cứ văn bản.
Tin này ảnh hưởng gì tới người mua đất ở Khánh Hoà?
Trước mắt chưa ảnh hưởng gì, vì đây mới là dự thảo về tiêu chí, chưa có khu nào được xét. Điều nên làm là ghi nhớ ba ngưỡng — 50.000 dân, 300 km², 90 điểm — để tự đối chiếu khi ai đó chào đất bằng câu 'khu này sắp lên đặc khu kinh tế'.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (5 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Bộ Tài chính dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị; Chương II (Điều 4–10) về tiêu chí, cách tính điểm, trình tự thủ tục công nhận khu kinh tế đặc biệt; cơ chế đánh giá hai bước; điều kiện tiên quyết dân số từ 50.000 người, diện tích tự nhiên từ 300 km²; thang 100 điểm: vị trí chiến lược tối đa 35, trình độ phát triển địa phương 10, quy mô dân số – diện tích 15, khả năng huy động nguồn lực 20, tiềm năng ngành nghề ưu tiên 20; ngưỡng 90 điểm; câu trích 'Phải đạt tổng số điểm từ 90 điểm trở lên theo thang điểm 100'; bài không nêu tên khu cụ thể và không nêu ưu đãi | Báo Đầu tư ngày 19/9/2026 — Bộ Tài chính đề xuất tiêu chí, cách tính điểm công nhận khu kinh tế đặc biệt (tác giả Tú Ân) |
| Tỉnh Khánh Hoà sau hợp nhất với Ninh Thuận từ 1/7/2025 có diện tích 8.555,86 km², dân số 2.243.554 người, 65 đơn vị hành chính cấp xã gồm 48 xã, 16 phường, 1 đặc khu | Thanh tra (thanhtra.com.vn) và Báo Chính phủ, tháng 6/2025 — công bố nghị quyết sáp nhập, thành lập tỉnh Khánh Hoà mới |
| Cảng biển Vân Phong và đô thị ven vịnh — đã viết ở bài riêng | cang-bien-van-phong-va-do-thi-ven-vinh |
| Khánh Hoà cấp phép 3 khu công nghiệp 8.000 tỷ ở Vân Phong — đã điểm tin | khanh-hoa-trao-chung-nhan-3-khu-cong-nghiep-8000-ty-van-phong |
| Hợp nhất tỉnh thay đổi gì với bất động sản Khánh Hoà — đã viết ở bài riêng | hop-nhat-tinh-thay-doi-gi-voi-bds-khanh-hoa |
