Theo VnExpress ngày 22/9/2026, Chính phủ đề xuất bỏ mức thuế suất 0,2% đang áp với đất lấn chiếm trong dự luật sửa đổi về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Lý do nêu ra gồm số thu được thấp so với công sức quản lý, và hành vi lấn chiếm đã có chế tài hành chính hoặc hình sự nên không cần thêm công cụ thuế. Cơ quan thẩm tra có ý kiến khác. Bài này đọc đề xuất theo góc người mua đất: nộp thuế cho một thửa không đồng nghĩa với việc thửa đó hợp pháp, và bỏ khoản thuế này làm mất đi một dấu vết mà người mua từng dùng để soi.

Theo VnExpress ngày 22/9/2026, Chính phủ, thừa uỷ quyền Thủ tướng, đề xuất bỏ mức thuế suất 0,2% đang áp với đất lấn chiếm trong dự luật sửa đổi về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
Lý do và ý kiến trái chiều
Hai lý do được nêu ra:
- Số thu được thấp so với công sức bỏ ra, tính cả từ phía người nộp lẫn phía cơ quan quản lý
thuế.
- Hành vi lấn chiếm đất đã có chế tài riêng, hành chính hoặc hình sự, nên không cần thêm một
công cụ thuế đi kèm.
Ở chiều ngược lại, theo bài báo, Uỷ ban Kinh tế và Tài chính có ý kiến rằng vẫn cần thu để tránh thất thu ngân sách đối với phần diện tích lấn chiếm chưa được xử lý. Dự luật còn có nội dung miễn thuế cho đất của người dân tộc thiểu số và của cơ sở giáo dục; phần này cũng còn ý kiến khác nhau.
-> Hai bên đang nhìn khoản thuế này theo hai chức năng khác nhau. Bên đề xuất bỏ nhìn nó như một nguồn thu, và kết luận là nguồn thu đó không đáng. Bên muốn giữ nhìn nó như một cách ghi nhận nghĩa vụ trên phần diện tích chưa được xử lý — tức là một dấu vết hành chính, chứ không phải tiền.
Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Điều đáng nhớ nhất từ tin này không phải mức thuế, mà là một sự thật nằm ẩn trong đó: có những phần diện tích lấn chiếm vẫn đang nộp thuế đều.
Nói cách khác, biên lai thuế đất không chứng minh được tính hợp pháp của quyền sử dụng đất. Đây là chỗ hiểu nhầm phổ biến khi mua nhà đất ở khu dân cư hiện hữu: người bán đưa ra một xấp biên lai nộp thuế nhiều năm liền như một bằng chứng, trong khi thứ đó chỉ chứng minh có người đã nộp tiền cho một thửa đất, không chứng minh ranh thửa đúng, không chứng minh không có phần lấn.
Và việc có sổ cũng không đóng lại câu hỏi này. Đã có vụ việc cho thấy công trình vẫn có sổ trong khi một phần nằm trên đất công, xem biệt thự lấn chiếm đất công vẫn có sổ đỏ.
Nếu đề xuất được thông qua, một dấu vết hành chính nữa biến mất. Hiện nay, phần diện tích lấn chiếm ít nhất còn để lại một khoản thuế khác biệt trong hồ sơ. Bỏ khoản đó đi thì người mua mất một trong các cách đối chiếu gián tiếp, và chỉ còn lại cách trực tiếp: đo thực địa và so với bản đồ địa chính.
Ba việc nên làm, không đổi theo chính sách
Với người mua nhà đất tại Nha Trang và các khu dân cư hiện hữu ở Khánh Hoà, ba việc sau không phụ thuộc vào việc khoản thuế kia còn hay mất:
- Đo thực địa và so với ranh trên bản đồ địa chính. Đây là cách duy nhất phát hiện phần lệch,
và nó phải làm trước khi đặt cọc chứ không phải sau.
- Đối chiếu ba lớp: sổ, giấy phép xây dựng, hiện trạng. Lệch ở đâu thì hỏi ngay ở đó. Danh mục
câu hỏi nằm ở bảy câu hỏi trước khi đặt cọc.
- Hỏi rõ ai chịu phần xử lý nếu phát sinh. Nghĩa vụ xử lý gắn với tài sản chứ không gắn với
người đã tạo ra vấn đề; vấn đề này đã bàn ở nhà xây sai phép mua lại được không.
Ba việc này tốn một buổi và vài trăm nghìn tiền đo đạc. So với phần giá trị của một thửa đất ở Nha Trang, đó là tỷ lệ chi phí trên rủi ro tốt nhất trong toàn bộ quá trình mua — và nó không đổi dù dự luật đi theo hướng nào.
Câu hỏi thường gặp
Chính phủ đề xuất bỏ khoản thuế nào?
Mức thuế suất 0,2% đang áp với đất lấn chiếm, trong dự luật sửa đổi về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, theo VnExpress ngày 22/9/2026.
Lý do đưa ra là gì?
Hai lý do. Thứ nhất, số thu được thấp so với công sức bỏ ra cả từ phía người nộp lẫn phía quản lý thuế. Thứ hai, hành vi lấn chiếm đất đã có chế tài xử lý hành chính hoặc hình sự nên không cần thêm công cụ thuế.
Có ý kiến phản đối không?
Có. Theo bài báo, Uỷ ban Kinh tế và Tài chính có ý kiến rằng vẫn cần thu thuế để tránh thất thu ngân sách với phần diện tích lấn chiếm chưa được xử lý.
Nộp thuế cho một thửa đất có nghĩa là thửa đó hợp pháp không?
Không. Thuế và tính hợp pháp của quyền sử dụng đất là hai việc tách rời nhau. Việc một phần diện tích lấn chiếm vẫn phải nộp thuế chính là bằng chứng cho điều đó, và đây là chỗ người mua hay hiểu nhầm nhất.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (4 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Chính phủ, thừa uỷ quyền Thủ tướng, đề xuất bỏ thuế suất 0,2% đang áp với đất lấn chiếm trong dự luật sửa đổi về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp; lý do là số thu thấp so với công sức bỏ ra và hành vi lấn chiếm đã có chế tài hành chính hoặc hình sự. Uỷ ban Kinh tế và Tài chính có ý kiến vẫn cần thu để tránh thất thu với phần diện tích lấn chiếm chưa được xử lý. Dự luật còn đề xuất miễn thuế cho đất của người dân tộc thiểu số và cơ sở giáo dục, nội dung này còn ý kiến khác nhau | VnExpress 22/9/2026 — Chính phủ muốn bỏ thu thuế 0,2% với đất lấn chiếm (tác giả Anh Tú) |
| Biệt thự lấn chiếm đất công vẫn có sổ đỏ — đã điểm tin | biet-thu-lan-chiem-dat-cong-van-co-so-do |
| Nhà xây sai phép mua lại được không — đã viết | nha-xay-sai-phep-mua-lai-duoc-khong |
| Bảy câu hỏi trước khi đặt cọc — đã viết | bay-cau-hoi-truoc-khi-dat-coc |
