Theo VietNamNet ngày 28/10/2026, đại biểu Trịnh Xuân An dẫn vụ các dự án Mường Thanh để đề nghị dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi bảo vệ người mua không biết về vi phạm, và không bắt người dân tự kiểm hồ sơ chỉ cơ quan quản lý mới tiếp cận được.

Theo VietNamNet, ngày 28/10/2026, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) đề nghị dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi có một điều riêng bảo vệ người mua căn hộ không biết về vi phạm của chủ đầu tư. Ông lấy các dự án liên quan Mường Thanh tại Hà Nội làm ví dụ, nơi người mua chờ nhiều năm chưa có pháp lý căn hộ, thậm chí phải đối diện chuyện di dời.
Câu ông nói tại hội trường chiều 28/10 tóm gọn vấn đề: "Không thể yêu cầu người dân tự kiểm tra những hồ sơ mà chỉ cơ quan quản lý mới có điều kiện tiếp cận". Đề xuất này vẫn là ý kiến góp vào dự thảo, chưa phải quy định.
Đại biểu đề nghị bảo vệ người mua thế nào?
Đề nghị cốt lõi là thêm một điều sau Điều 127 của dự thảo, để cư dân ngay tình không phải trả chi phí khắc phục vi phạm thay chủ đầu tư. Ông An chia cách xử lý theo mức độ công trình:
| Tình trạng công trình | Đề nghị |
|---|---|
| Khắc phục được | Phải có thời hạn hoàn thiện pháp lý cho người mua |
| Buộc phá dỡ | Phải có chỗ ở tạm và phương án bồi thường |
| Nguy hiểm | Bảo đảm chỗ ở khi di dời |
| Chủ đầu tư mất khả năng thanh toán | Nghĩa vụ bồi thường phải có nguồn bảo đảm, có cơ quan đầu mối và thời hạn |
Nguồn bảng: VietNamNet, 28/10/2026.
Hàng cuối cùng là chỗ người mua thường mất trắng. Một chủ đầu tư phá sản thì phán quyết bồi thường chỉ còn là tờ giấy, nên đòi hỏi về nguồn bảo đảm mới là phần biến lời hứa thành tiền thật.
Ai chịu trách nhiệm khi dự án sai phép?
Đại biểu Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) cảnh báo dự thảo đã lược bỏ một số hành vi vi phạm có trong Luật Nhà ở 2023, có thể để lại khoảng trống trách nhiệm. Các hành vi bị lược gồm chấp thuận đầu tư hay phê duyệt dự án trái quy hoạch, xây nhà trên đất không được xác định để phát triển nhà ở, và xây dựng sai quy định.
Theo ông Tân, rủi ro pháp lý sinh ra ở nhiều khâu, từ quy hoạch tới nghiệm thu, bàn giao. Nếu luật chỉ nhắc nghĩa vụ của chủ đầu tư và người dân mà không nói rõ trách nhiệm của cơ quan cấp phép, người mua vẫn là người đứng cuối hàng chịu hậu quả. Ông đề nghị cơ quan soạn thảo chỉ rõ luật chuyên ngành nào thay thế các nội dung đã bỏ.
Vụ Hà Nội xử lý 12 dự án Mường Thanh và quyền lợi người mua được viết riêng ở bài Hà Nội thông qua nghị quyết 12 dự án Mường Thanh.
Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Cho đến khi luật đổi, người mua căn hộ ở tỉnh Khánh Hoà vẫn là người đầu tiên chịu thiệt nếu dự án sai phép, nên phần giấy tờ công khai phải tự kiểm cho kỹ. Phần dưới đây là nhận định của người viết.
- Bước 1 — đòi xem giấy phép xây dựng và đối chiếu số tầng. Vụ HH Linh Đàm, quy hoạch 27 tầng mà xây 36–41 tầng, cho thấy chênh lệch số tầng là dấu hiệu nhìn thấy được bằng mắt.
- Bước 2 — hỏi văn bản xác nhận nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện bán do Sở Xây dựng cấp, trước khi ký bất kỳ khoản tiền nào.
- Bước 3 — tra thông tin dự án trên cổng thông tin của tỉnh. Danh sách nơi tra có ở bài kiểm tra pháp lý dự án ở đâu.
Xấu: "Dự án lớn, ngân hàng cho vay, chắc pháp lý ổn." Tốt: "Cho em xem giấy phép xây dựng và văn bản đủ điều kiện bán, em đối chiếu số tầng với bản vẽ." Câu thứ hai mất năm phút, câu thứ nhất có thể mất nhiều năm chờ sổ.
Câu hỏi thường gặp
Người mua căn hộ có phải tự kiểm tra pháp lý dự án không?
Theo luật hiện hành, người mua vẫn nên tự kiểm những giấy tờ được công khai như giấy phép xây dựng, văn bản đủ điều kiện bán. Đề nghị tại Quốc hội ngày 28/10/2026 nhắm vào phần hồ sơ chỉ cơ quan quản lý mới tiếp cận được, để người mua không phải gánh rủi ro từ những vi phạm họ không thể biết.
Đề xuất bảo vệ người mua ngay tình đã thành luật chưa?
Chưa. Đây là ý kiến đại biểu trong phiên thảo luận dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi; cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu hay không còn tuỳ bản trình biểu quyết, và bài báo không nêu ngày biểu quyết.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (4 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Chiều 28/10/2026, Quốc hội thảo luận tại hội trường dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi; đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) dẫn các dự án liên quan Mường Thanh tại Hà Nội, đề nghị bổ sung một điều riêng sau Điều 127 để bảo vệ người mua không biết về vi phạm | VietNamNet, ngày 28/10/2026 — https://vietnamnet.vn/tu-vi-pham-du-an-cua-muong-thanh-khong-the-yeu-cau-nguoi-dan-tu-kiem-tra-ho-so-2569288.html |
| Đề nghị phân loại: công trình khắc phục được phải có thời hạn hoàn thiện pháp lý; công trình buộc phá dỡ phải có chỗ ở tạm và phương án bồi thường; nghĩa vụ bồi thường cần nguồn bảo đảm khi chủ đầu tư mất khả năng thanh toán | VietNamNet, ngày 28/10/2026 (bài đã dẫn) |
| Đại biểu Lã Thanh Tân (Hải Phòng): dự thảo lược bỏ một số hành vi vi phạm so với Luật Nhà ở 2023, đề nghị chỉ rõ quy định chuyên ngành thay thế, không để khoảng trống trách nhiệm | VietNamNet, ngày 28/10/2026 (bài đã dẫn) |
| Dự án HH Linh Đàm được quy hoạch 27 tầng nhưng xây 36–41 tầng | VietNamNet, ngày 28/10/2026 (chú thích ảnh trong bài đã dẫn) |
