Theo Tiền Phong ngày 31/10/2026, trong lúc dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đề xuất trần cọc 5%, một số dự án ở Hưng Yên và Hà Nội vẫn đang thu 20–30% giá trị căn hộ dưới tên ký quỹ, booking, giữ chỗ khi công trình mới làm móng.

Theo Tiền Phong, ngày 31/10/2026, trong lúc dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đề xuất trần cọc 5% cho nhà ở hình thành trong tương lai, phóng viên vẫn ghi nhận một số dự án ở Hưng Yên và Hà Nội thu 20–30% giá trị căn hộ dưới các tên ký quỹ, booking, giữ chỗ khi công trình mới làm móng. Bài được CafeF đăng lại cùng ngày.
Diễn biến này tiếp nối phiên thảo luận ngày 30/10 mà bài đại biểu đề xuất thu cọc khi có giấy phép xây dựng đã viết. Điểm mới là bằng chứng ngoài thị trường: dòng tiền cọc đang đi vòng qua đúng những cái tên mà luật chưa gọi tới.
Thị trường đang thu cọc trá hình ra sao?
Tiền Phong ghi nhận các khoản thu 20–30% giá căn khi dự án chưa đủ điều kiện bán, gọi bằng tên khác để đứng ngoài khái niệm đặt cọc. Hai ví dụ trong bài cho thấy giai đoạn thu tiền sớm tới mức nào.
| Nơi ghi nhận | Tên khoản thu | Giai đoạn công trình | Mức thu |
|---|---|---|---|
| Một dự án tại Hưng Yên | Thoả thuận ký quỹ | Đang làm móng, hợp đồng dự kiến tháng 12 | khoảng 1,2 tỷ đồng, bằng 30% giá căn 2 phòng ngủ |
| Một dự án tại Yên Sở, Hà Nội | Suất booking | Đang thi công tầng hầm | không nêu |
Nguồn bảng: Tiền Phong, 31/10/2026.
Trong khi đó, dự thảo luật đề xuất chỉ được nhận cọc tối đa 5% và chỉ khi dự án đã đủ điều kiện kinh doanh, còn đợt thanh toán đầu tiên không quá 30%. Khoảng cách giữa con số trên giấy và con số ngoài thị trường là thứ đại biểu Quốc hội gọi là rủi ro bị đẩy sang người mua.
Chuyên gia đề nghị chặn bằng cách nào?
Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng chặn trần cọc chưa đủ, phải kiểm soát cả việc tiền cọc đi đâu sau khi chủ đầu tư nhận. Ông đề xuất tiền cọc nằm trong tài khoản riêng do ngân hàng kiểm soát, chỉ được rút khi dự án đủ điều kiện pháp lý, kèm giám sát độc lập.
- Gọi đúng tên: mọi khoản giữ chỗ, đăng ký nguyện vọng, phí ưu tiên có bản chất cọc phải chịu cùng quy định như tiền cọc.
- Hoàn tiền rõ ràng: luật cần quy định trách nhiệm ngân hàng, chủ đầu tư và cơ chế hoàn trả khi giao dịch đổ vì lỗi chủ đầu tư.
- Ủy quyền ký cọc: theo luật sư, quy định hiện hành không cho chủ đầu tư uỷ quyền tổ chức, cá nhân khác ký hợp đồng đặt cọc.
TS Trần Xuân Lượng, Viện trưởng VIREED, đề nghị thanh tra và xử phạt nghiêm chủ đầu tư huy động vốn trái phép, đồng thời buộc chủ đầu tư chịu trách nhiệm tài chính tương xứng với mức chậm tiến độ.
Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Người mua căn hộ ở Nha Trang gặp đúng những cái tên ký quỹ, giữ chỗ, booking này, và câu hỏi cần đặt ra luôn là: dự án đã có văn bản đủ điều kiện bán chưa. Phần dưới là gợi ý của người viết dựa trên danh sách giấy tờ luật sư nêu.
- Bước 1 — Hỏi tên văn bản, không hỏi tên khoản tiền. Văn bản của Sở Xây dựng xác nhận nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện đưa vào kinh doanh là mốc phân biệt khoản nộp có căn cứ với khoản nộp theo lời hứa.
- Bước 2 — Xem người ký có phải chủ đầu tư. Hợp đồng cọc ký với sàn hay cá nhân thay mặt chủ đầu tư là dấu hiệu cần dừng lại hỏi luật sư.
- Bước 3 — Đọc điều khoản hoàn tiền. Bài ký quỹ giữ chỗ khác đặt cọc chỗ nào phân tích các điều khoản quyết định người nộp lấy lại được bao nhiêu khi không mua nữa.
Không bao giờ chuyển một khoản lớn cho căn hộ còn đang làm móng chỉ vì tờ thoả thuận ghi chữ "ký quỹ" thay vì "đặt cọc". Khi dự án chậm hay đổi chính sách, chính cái tên ấy khiến người nộp khó viện tới những quy định bảo vệ người đặt cọc.
Câu hỏi thường gặp
Ký quỹ, booking khi mua căn hộ có phải là đặt cọc không?
Tên gọi không quyết định bản chất. Theo luật sư Hoàng Hà trên Tiền Phong ngày 31/10/2026, khoản giữ chỗ, đăng ký nguyện vọng hay phí ưu tiên nào vận hành như tiền cọc thì cần bị quản lý như tiền cọc, và người nộp chịu rủi ro tương tự.
Trước khi đặt cọc căn hộ hình thành trong tương lai cần kiểm giấy tờ gì?
Cần thấy quyết định chấp thuận dự án, giấy tờ quyền sử dụng đất, giấy phép xây dựng nếu thuộc diện phải có, biên bản nghiệm thu móng, văn bản cơ quan có thẩm quyền xác nhận nhà đủ điều kiện bán, tình trạng thế chấp và bảo lãnh ngân hàng. Chưa kiểm được những thứ này thì luật sư khuyên không nên cọc.
Trần cọc 5% đã có hiệu lực chưa?
Chưa. Mức 5% là đề xuất trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đang được Quốc hội thảo luận cuối tháng 10/2026.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (4 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đề xuất trần cọc 5% với nhà ở hình thành trong tương lai, chỉ thu khi đủ điều kiện kinh doanh, thanh toán lần đầu tối đa 30%; tại phiên thảo luận ngày 30/10 nhiều đại biểu đề nghị kiểm soát dòng tiền cọc qua kênh trá hình | Tiền Phong, ngày 31/10/2026, tác giả Đình Phong — https://tienphong.vn/chan-bien-tuong-dat-coc-mua-nha-nup-bong-ky-quy-dat-mua-post1890270.tpo (CafeF đăng lại cùng ngày) |
| Phóng viên ghi nhận thu 20–30% giá trị căn dưới tên ký quỹ, booking, giữ chỗ; tại Hưng Yên một căn 2 phòng ngủ được chào thoả thuận ký quỹ khoảng 1,2 tỷ đồng (30%) khi dự án đang làm móng, hợp đồng mua bán dự kiến ký tháng 12; tại Yên Sở, Hà Nội, môi giới chào suất booking khi tầng hầm đang thi công | Tiền Phong, ngày 31/10/2026 (bài đã dẫn) |
| Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP.HCM) đề xuất tài khoản riêng do ngân hàng kiểm soát cho tiền cọc, chỉ rút khi đủ điều kiện pháp lý; các khoản giữ chỗ, đăng ký nguyện vọng, phí ưu tiên có bản chất cọc phải chịu cùng quy định; liệt kê giấy tờ người mua cần kiểm trước khi cọc | Tiền Phong, ngày 31/10/2026 (bài đã dẫn) |
| TS Trần Xuân Lượng (Viện trưởng VIREED) đề nghị thanh tra, xử phạt nghiêm chủ đầu tư huy động vốn trái phép, bán khi chưa đủ điều kiện; chế tài trách nhiệm tài chính tương xứng với mức chậm | Tiền Phong, ngày 31/10/2026 (bài đã dẫn) |
