Một kiến nghị vào dự thảo sửa Luật Đất đai muốn bỏ khoản tiền chuyển mục đích cho phần đất liền kề khi người dân bị thu hồi nhà; bài này nói kiến nghị đó đã đi tới đâu và chưa có hiệu lực gì.

Theo VnExpress, ngày 29/9/2026, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa kiến nghị sửa Luật Đất đai: người bị thu hồi đất được hoán đổi phần đất liền kề sang mục đích ở, và phần hoán đổi không phải nộp tiền chuyển mục đích. Kiến nghị gửi ngày 28/9/2026, đến nay chưa thành điều luật.
Kiến nghị này thay đổi điều gì so với hiện nay?
Nó thêm một lựa chọn mà luật hiện hành chưa có: tự chọn phần đất sát nhà làm chỗ tái định cư. Theo bản tin, Luật Đất đai 2024 ưu tiên bồi thường bằng đất cùng mục đích, hoặc đất khác nếu địa phương có quỹ đất. Người dân chưa có cơ chế hoán đổi phần đất liền kề của chính mình.
Ví dụ bản tin nêu: một hộ có 200 m2 đất ở bị thu hồi, sát bên là 2.000 m2 đất nông nghiệp. Theo đề xuất, 200 m2 đất nông nghiệp được chuyển thành đất ở miễn phí để ở lại, còn 1.800 m2 tiếp tục dùng để sản xuất.
| Hiện nay | Theo kiến nghị của HoREA | |
|---|---|---|
| Đất liền kề chuyển sang đất ở | Nộp tiền sử dụng đất | Phần hoán đổi không nộp |
| Người dân chọn vị trí tái định cư | Theo quỹ đất địa phương | Có thể chọn phần đất sát nhà |
| Tình trạng | Đang áp dụng | Kiến nghị, chưa thông qua |
Vì sao khoản tiền này là điểm nghẽn?
Vì hộ bị thu hồi vừa mất nhà, vừa phải bỏ tiền để có đất ở mới. Bản tin nêu đúng vướng mắc này: chuyển mục đích thì nộp tiền sử dụng đất, và khoản đó cản người muốn bám lại địa phương. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, gọi đề xuất là giải pháp có lợi cho cả hai phía: dân ở lại tại chỗ, Nhà nước bớt áp lực quỹ đất và bồi thường.
Mức tiền hiện hành đã có bài riêng: chuyển đất vườn, ao sang đất ở nộp 30% chênh lệch giá cho phần trong hạn mức, 50% và 100% cho các phần vượt (nguồn: VietnamNet ngày 21/9/2026, xem Chuyển đất vườn sang đất ở: nộp 30% chênh lệch).
Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Một — mặt yếu trước: đây là kiến nghị của một hiệp hội, không phải dự thảo đã chốt. HoREA là tổ chức của doanh nghiệp và người làm nghề ở TP.HCM. Cơ quan soạn luật có nhận hay không, và nhận với điều kiện nào, bản tin chưa nói. Không ai nên gia hạn một quyết định mua đất theo một điều chưa có trong luật.
Hai — với người có đất ở vùng đang giải phóng mặt bằng, câu hỏi cần hỏi là "tôi có phần đất liền kề khác mục đích không". Khánh Hoà có nhiều dự án hạ tầng đang cần mặt bằng; tiến độ và lý do chậm được nêu trong Giải phóng mặt bằng ở Khánh Hoà: vì sao chậm. Nếu kiến nghị thành luật, hộ nào có thửa nông nghiệp sát nhà sẽ có thêm cách bố trí. Hộ chỉ có một thửa thì không đổi gì.
Ba — với người mua đất vườn để chờ chuyển mục đích, không nên tính kiến nghị này vào chi phí. Chi phí chuyển mục đích của bạn vẫn theo quy định hiện hành, và căn cứ chuyển mục đích là quy hoạch, xem Chuyển đất nông nghiệp sang đất ở căn cứ quy hoạch nào.
Xấu: "Sắp có luật cho chuyển đất vườn sang đất ở miễn phí, mua ngay kẻo hết."
Tốt: "Có kiến nghị miễn tiền cho một trường hợp hẹp, là hộ bị thu hồi đất và hoán đổi phần liền kề. Chưa có hiệu lực, và không áp dụng cho người mua đất vườn để chuyển mục đích."
Khác ở chỗ: câu tốt giữ đúng phạm vi của kiến nghị.
Ai KHÔNG nên dựa vào tin này
Người mua căn hộ chung cư, người mua đất đã có sổ đất ở, và người đang cần hoàn tất một thủ tục chuyển mục đích trong quý này. Với nhóm cuối, hồ sơ vẫn phải làm theo quy định đang có hiệu lực, không chờ kiến nghị.
Nguồn: VnExpress — bài "Kiến nghị cho phép người dân hoán đổi diện tích đất liền kề khi bị thu hồi" (29/9/2026).
Ai nên mua — và ai không nên
Phù hợp nếu…
- Anh/chị có nhà ở cạnh đất vườn, đất nông nghiệp và biết khu vực đó nằm trong quy hoạch giải phóng mặt bằng.
- Anh/chị mua đất nền, đất vườn ở Khánh Hoà và muốn biết chi phí chuyển mục đích có thể đổi ra sao.
Chưa phù hợp nếu…
- Anh/chị cần một quy định đã có hiệu lực để lập hồ sơ ngay. Đây mới là kiến nghị, chưa thành điều luật.
- Anh/chị mua căn hộ chung cư. Kiến nghị này chỉ nói đến đất liền kề của hộ bị thu hồi.
Câu hỏi thường gặp
Đề xuất hoán đổi đất liền kề khi bị thu hồi đã có hiệu lực chưa?
Chưa. Theo VnExpress ngày 29/9/2026, đây là kiến nghị của HoREA gửi ngày 28/9/2026 vào việc sửa Luật Đất đai. Cho đến khi Quốc hội thông qua và luật có hiệu lực, việc chuyển mục đích vẫn theo quy định hiện hành.
Nếu đề xuất được chấp nhận, ai được lợi?
Hộ có cả đất bị thu hồi lẫn đất liền kề khác mục đích, và muốn tái định cư tại chỗ. Với ví dụ trong bài, phần 200 m2 hoán đổi sang đất ở không phải nộp tiền chuyển mục đích.
Đất nông nghiệp đã bán cho người khác thì có được hoán đổi không?
Bản tin không nói đến trường hợp này. Đề xuất chỉ nhắc người vừa có đất bị thu hồi vừa có đất liền kề. Người mua lại đất nông nghiệp không thể mặc định hưởng cơ chế này.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (5 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Ngày 28/9/2026, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) kiến nghị sửa Luật Đất đai để người bị thu hồi đất được hoán đổi phần diện tích đất liền kề có mục đích sử dụng khác, và phần hoán đổi được chuyển mục đích không phải nộp tiền chênh lệch cho Nhà nước | VnExpress ngày 29/9/2026 - bài Kiến nghị cho phép người dân hoán đổi diện tích đất liền kề khi bị thu hồi (https://vnexpress.net/kien-nghi-cho-phep-nguoi-dan-hoan-doi-dien-tich-dat-lien-ke-khi-bi-thu-hoi-5126072.html) |
| Ví dụ trong bài: nhà 200 m2 đất ở bị thu hồi, sát bên có 2.000 m2 đất nông nghiệp; theo đề xuất, 200 m2 đất nông nghiệp được chuyển thành đất ở không mất tiền, 1.800 m2 còn lại giữ để sản xuất | VnExpress ngày 29/9/2026 - cùng bài |
| Luật Đất đai 2024 ưu tiên bồi thường bằng đất cùng mục đích hoặc đất khác nếu địa phương có quỹ đất, chưa có cơ chế cho người dân tự hoán đổi phần đất liền kề; ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, gọi đề xuất là giải pháp có lợi cả hai phía | VnExpress ngày 29/9/2026 - cùng bài |
| Người dân đang phải nộp tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích; khoản này là gánh nặng với người muốn ở lại tại chỗ | VnExpress ngày 29/9/2026 - cùng bài |
| Khi chuyển đất vườn, ao, đất nông nghiệp sang đất ở, phần trong hạn mức nộp 30% chênh lệch giá, phần vượt hạn mức đến một lần hạn mức nộp 50%, phần vượt quá nộp 100% (Nghị định 50/2026/NĐ-CP) | VietnamNet ngày 21/9/2026, qua bài chuyen-dat-vuon-sang-dat-o-nop-30-phan-tram-tinh-lai-khoan-da-nop trên khanhhoabds.vn |
