Khi người bán là pháp nhân, bạn phải kiểm thêm tư cách công ty, người ký tên, quyết định nội bộ và tình trạng thế chấp, ngoài sổ đất như mọi giao dịch khác.

Khi người bán là công ty, bạn phải kiểm thêm bốn thứ ngoài sổ đất: công ty còn hoạt động không, ai có quyền ký, công ty đã đồng ý bán chưa, và tài sản có đang thế chấp không. Thiếu một trong bốn thứ này, hợp đồng có thể ký xong mà vẫn không sang tên được. Bài này đi qua sáu nhóm giấy tờ theo thứ tự nên xin.
Cần xin những giấy tờ nào từ công ty bán nhà?
Sáu nhóm giấy tờ: tư cách công ty, người đại diện, quyết định nội bộ, sổ đất, tình trạng thế chấp, chứng từ thuế và hoá đơn. Mỗi nhóm trả lời một câu hỏi khác nhau.
| Nhóm | Câu hỏi nó trả lời | Bạn xin gì |
|---|---|---|
| 1. Tư cách công ty | Công ty có thật và còn hoạt động không? | Bản sao giấy đăng ký doanh nghiệp, kèm tự tra tình trạng trên cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia |
| 2. Người đại diện | Ai ký thay công ty? | Giấy tờ xác định người đại diện theo pháp luật; nếu người ký là người khác thì cần văn bản uỷ quyền |
| 3. Quyết định nội bộ | Công ty đã đồng ý bán chưa? | Điều lệ công ty và nghị quyết hoặc quyết định đồng ý bán tài sản |
| 4. Sổ đất và nhà | Tài sản có đứng tên công ty không? | Bản gốc để đối chiếu tên, diện tích, loại đất, thời hạn |
| 5. Thế chấp | Tài sản có đang là tài sản bảo đảm cho khoản vay không? | Xác nhận của ngân hàng hoặc kết quả tra cứu đăng ký biện pháp bảo đảm |
| 6. Thuế và hoá đơn | Giao dịch được xuất hoá đơn như thế nào? | Thông tin xuất hoá đơn, và hỏi kế toán bên bán về nghĩa vụ thuế của họ |
Bảng này là khung kiểm tra, không phải danh mục bắt buộc của cơ quan nhà nước. Công chứng viên có thể yêu cầu thêm hoặc bớt tuỳ loại tài sản.

Ai có quyền ký bán nhà thay cho công ty?
Người có quyền ký là người đại diện theo pháp luật của công ty, hoặc người được người đó uỷ quyền bằng văn bản còn hiệu lực và còn đúng phạm vi. Chức danh "giám đốc" trên danh thiếp không chứng minh điều này.
Cặp ví dụ dưới đây cho thấy cách hỏi.
Xấu: Anh là giám đốc đúng không? Vậy anh ký luôn nhé.
>
Tốt: Anh cho em xin giấy tờ xác định người đại diện theo pháp luật của công ty. Nếu người ký là anh thì em đối chiếu tên trên giấy đăng ký. Nếu người khác ký thay thì em xin văn bản uỷ quyền, và uỷ quyền đó có ghi rõ quyền bán căn này.
Khác nhau ở chỗ: câu xấu để người bán tự khai, câu tốt buộc họ đưa giấy để đối chiếu. Một bản uỷ quyền chung chung, ký cách đây nhiều năm, hay hết thời hạn là lý do công chứng viên từ chối. Bài hợp đồng uỷ quyền bán nhà hết hiệu lực khi nào nêu các trường hợp hết hiệu lực để bạn đối chiếu.
Với tài sản giá trị lớn, điều lệ công ty có thể quy định việc bán phải có nghị quyết của hội đồng quản trị, hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu. Điều này tuỳ từng công ty, nên đọc điều lệ chứ không đoán.
Tài sản thế chấp và thanh toán: hai chỗ mất tiền nhiều nhất
Hai lỗi gây thiệt hại lớn nhất là trả tiền khi tài sản còn thế chấp và trả tiền vào tài khoản không đứng tên công ty. Cả hai đều xảy ra sau khi giấy tờ trông đã đủ.
Với thế chấp, công ty bán có thể đang vay ngân hàng bằng chính tài sản đó. Khi ấy sổ do ngân hàng giữ, hoặc có ghi nhận bảo đảm. Nếu bạn đã trả hết tiền cho công ty mà ngân hàng không giải chấp thì bạn không nhận được sổ sạch. Cách làm an toàn là giải chấp có xác nhận bằng văn bản của ngân hàng, hoặc tiền trả theo giai đoạn có sự tham gia của ngân hàng.
Với thanh toán, hợp đồng nên ghi số tài khoản đứng tên công ty. Không bao giờ chuyển tiền vào tài khoản cá nhân của người đại diện. Lý do: nếu công ty phủ nhận đã nhận tiền, bạn có sao kê chuyển cho một cá nhân, không phải cho bên bán trong hợp đồng.

Góc nhìn: mặt yếu của việc mua nhà từ công ty
Mặt yếu lớn nhất là bạn biết ít về người bán hơn bạn tưởng, và thời gian xử lý thường dài hơn mua từ cá nhân. Một cá nhân có thể ký trong ngày. Một công ty cần người đại diện có mặt, đôi khi cần họp nội bộ trước khi có nghị quyết.
Một điểm khác là rủi ro công ty đang có nợ hoặc tranh chấp. Giấy đăng ký doanh nghiệp còn hiệu lực không cho biết công ty có đang bị kiện hay không. Hỏi thẳng và ghi vào hợp đồng cam kết tài sản không có tranh chấp là cách giảm rủi ro cho phần này; đây là phép kiểm của người viết, không thay được việc luật sư đọc hồ sơ.
Nếu bạn mua để cho thuê hoặc để đầu tư, bài mua bất động sản đứng tên công ty hay cá nhân giúp bạn nghĩ về phía người mua. Còn nếu bạn mua ở tỉnh khác và không đến được, bài công chứng hợp đồng ở tỉnh khác nơi có bất động sản nêu cách làm.
Ai KHÔNG nên tự xử lý hồ sơ khi mua nhà của công ty?
Người chưa từng làm hồ sơ pháp nhân và mua tài sản giá trị lớn không nên tự xử lý một mình. Chi phí một luật sư đọc hồ sơ thường nhỏ hơn rủi ro sai một nhóm giấy tờ.
Cũng không nên tự xử lý nếu công ty bán đang gấp rút thanh lý, hoặc đòi bạn đặt cọc lớn trước khi cung cấp hồ sơ. Cả hai tín hiệu này đều nói rằng thứ tự đáng ra phải là kiểm hồ sơ trước, đặt cọc sau. Bài giấy tờ cần đọc trước khi ký cọc liệt kê thứ tự đó.
Ai nên mua — và ai không nên
Phù hợp nếu…
- Anh/chị đang mua nhà, đất hoặc căn hộ mà người đứng tên bán là một công ty.
- Anh/chị nhận được lời mời mua lại tài sản từ một doanh nghiệp đang cần thanh lý.
Chưa phù hợp nếu…
- Anh/chị mua sản phẩm chủ đầu tư bán lần đầu theo hợp đồng mẫu. Quy trình đó có bộ hồ sơ pháp lý dự án riêng, bài này không thay được.
- Anh/chị cần kết luận pháp lý cho một hợp đồng đang tranh chấp. Trường hợp đó cần luật sư đọc hồ sơ gốc.
Câu hỏi thường gặp
Mua nhà của công ty có phải xin giấy tờ khác với mua nhà của cá nhân không?
Có. Ngoài sổ đất, bạn cần kiểm tư cách pháp nhân của người bán, ai là người có quyền ký, và công ty đã có quyết định nội bộ đồng ý bán hay chưa. Với cá nhân, bạn kiểm chủ sổ và vợ chồng; với công ty, bạn kiểm thêm một lớp thẩm quyền.
Giám đốc ký là đủ hay cần thêm giấy gì?
Chưa chắc đủ. Người ký phải là người đại diện theo pháp luật hoặc người được uỷ quyền bằng văn bản còn hiệu lực. Với tài sản giá trị lớn, điều lệ công ty có thể đòi thêm nghị quyết của hội đồng hoặc chủ sở hữu. Hãy xin bản điều lệ và đọc điều khoản này.
Có nên chuyển tiền vào tài khoản cá nhân của giám đốc không?
Không. Tiền mua tài sản của công ty phải vào tài khoản đứng tên công ty có ghi trong hợp đồng. Chuyển vào tài khoản cá nhân thì bạn khó chứng minh đã trả tiền cho đúng bên bán nếu có tranh chấp.
Công ty đang thế chấp ngân hàng thì mua được không?
Được, nhưng phải đi theo một quy trình có ngân hàng tham gia: giải chấp trước khi sang tên, hoặc thoả thuận ba bên. Không bao giờ trả toàn bộ tiền khi tài sản còn đang thế chấp mà chưa có văn bản của ngân hàng.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (2 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Danh mục sáu nhóm giấy tờ, thứ tự kiểm tra và các cặp Xấu/Tốt là khung kiểm tra của người viết, không phải thủ tục do cơ quan nhà nước ban hành; bài không nêu thời hạn, lệ phí hay thuế suất | Mayhomes - Chi nhánh Nha Trang tổng hợp |
| Mỗi hợp đồng cụ thể có điều kiện riêng; yêu cầu về công chứng, thẩm quyền ký và thuế phụ thuộc văn bản đang có hiệu lực và loại tài sản | Cần hỏi công chứng viên hoặc luật sư cho từng giao dịch; xem thêm bài giay-to-can-doc-truoc-khi-ky-coc và hop-dong-uy-quyen-ban-nha-het-hieu-luc-khi-nao |
