Ai cũng để lại số để xem giá. Rất ít người biết sau đó số của mình được phép đi tới đâu.
Ai đi xem nhà cũng để lại số. Để xem bảng giá, để nhận mặt bằng, để hỏi một câu tưởng là nhỏ. Rồi vài tuần sau điện thoại reo từ những nơi chưa bao giờ liên hệ, mời mua những dự án chưa bao giờ hỏi.
Từ ngày 01/01/2026, việc này không còn là vùng xám. Việt Nam đã có Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, thông qua ngày 26/06/2025.
Từ nghị định lên luật: khác nhau ở chỗ nào
Trước 2026, mảng dữ liệu cá nhân được điều chỉnh bằng Nghị định 13/2023/NĐ-CP — văn bản đầu tiên đặt khung cho lĩnh vực này ở Việt Nam. Từ 01/01/2026, lĩnh vực này được điều chỉnh ở tầng luật.
Khoảng cách giữa hai tầng không chỉ là chuyện danh xưng. Nó thay đổi ba thứ với người dân bình thường:
- Vị thế khi khiếu nại. Viện dẫn một điều luật khác với viện dẫn một điều nghị định, cả trên bàn làm việc lẫn trước toà.
- Chế tài. Luật đặt nền cho các mức xử phạt nặng hơn, trong đó mức phạt tiền tối đa với hành vi mua bán dữ liệu cá nhân trái phép lên tới 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm.
- Nghĩa vụ chủ động của tổ chức. Không chỉ "không được làm gì", mà còn "phải làm gì" — ví dụ thông báo trong vòng 72 giờ khi phát hiện vi phạm có khả năng gây tổn hại.
Năm quyền của người để lại số
Luật ghi nhận nhóm quyền cơ bản của chủ thể dữ liệu. Diễn ra ngôn ngữ đời thường:
| Quyền | Nghĩa là gì khi đi xem nhà |
|---|---|
| Được biết | Trước khi điền số, phải được cho biết số đó dùng làm gì và ai giữ |
| Đồng ý | Việc thu thập và sử dụng phải dựa trên sự đồng ý, trừ trường hợp luật cho phép khác |
| Truy cập | Có quyền hỏi tổ chức đang giữ dữ liệu rằng họ giữ gì về mình |
| Chỉnh sửa | Sai thì yêu cầu sửa |
| Yêu cầu xoá | Không muốn nữa thì yêu cầu xoá |
Quyền quan trọng nhất trên bàn thương lượng là quyền được biết. Nó biến câu hỏi "số của tôi đi đâu" từ một lời phàn nàn thành một yêu cầu có căn cứ.
Cách kiểm một biểu mẫu trong ba giây
Không cần đọc chính sách dài mười trang. Nhìn đúng ba chỗ ngay tại nơi điền số:
- Có dòng nói rõ dữ liệu dùng vào việc gì không. "Để tư vấn về dự án X" là rõ. Không có dòng nào là không rõ.
- Có nêu bên nhận dữ liệu là ai không. Tên pháp nhân cụ thể, không phải một cái tên thương hiệu chung chung.
- Có đường liên hệ để yêu cầu xoá không. Một địa chỉ thư điện tử hoặc một số điện thoại dành cho việc này.
Thiếu cả ba thì đó không phải nơi để lại số thật. Và có một mẹo cũ vẫn dùng được: để lại số ở mỗi nơi kèm một cách ghi tên khác nhau — sau này ai gọi tới mà đọc đúng cái tên đó thì biết dữ liệu rò từ đâu.
Phía người bán: ranh giới nằm ở đâu
Phần này dành cho ai đang làm nghề hoặc quản một đội bán hàng. Nguyên tắc đơn giản nhưng ít nơi làm đủ:
- Thu thập có thông báo. Ô điền số phải đi kèm câu nói rõ dùng làm gì, ai giữ, liên hệ ở đâu để yêu cầu xoá.
- Dùng đúng mục đích đã nêu. Xin số để gửi bảng giá dự án A thì không dùng để mời dự án B của một chủ đầu tư khác.
- Không chuyển cho bên thứ ba khi chưa có căn cứ, kể cả chuyển cho một đại lý bạn hay một sàn liên kết.
- Xoá khi được yêu cầu, và xoá thật, gồm cả các bản sao trong bảng tính rời của từng nhân viên.
- Giữ dấu vết. Ai xin, xin lúc nào, cho việc gì. Không có dấu vết thì tới lúc bị hỏi không có gì để trả lời.
-> Điểm dễ vi phạm nhất trong nghề này không phải hệ thống, mà là bảng tính cá nhân của từng nhân viên — thứ được chép qua chép lại, đi theo người khi họ chuyển công ty, và không ai xoá.
Yêu cầu xoá: viết thế nào cho có tác dụng
Gọi điện phàn nàn thì không để lại gì. Gửi văn bản hoặc thư điện tử thì có. Một yêu cầu dùng được cần đủ bốn phần:
- Mình là ai — họ tên và số điện thoại đang bị dùng, đủ để họ tra ra bản ghi.
- Yêu cầu gì — xoá toàn bộ dữ liệu cá nhân đang lưu, và ngừng liên hệ.
- Căn cứ — quyền yêu cầu xoá dữ liệu theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
- Thời hạn trả lời — nêu một mốc cụ thể để có căn cứ cho bước tiếp theo.
Giữ lại bản đã gửi. Nếu sau đó vẫn bị gọi, chính bản đó là chứng cứ.
Ai KHÔNG cần đọc kỹ bài này
Nếu anh chị đang trong một vụ việc đã phát sinh thiệt hại và định khởi kiện, thì khung chung không đủ — cần luật sư đọc đúng hồ sơ và đúng dấu vết đang có.
Và nếu anh chị đang tìm hướng dẫn kỹ thuật để cấu hình hệ thống cho đúng chuẩn tuân thủ, bài này không phải chỗ. Đó là việc của tư vấn chuyên ngành, và làm nửa vời ở tầng kỹ thuật còn tệ hơn không làm, vì nó tạo cảm giác đã an toàn.
Về phía chúng tôi, các biểu mẫu trên trang này đều nêu rõ mục đích sử dụng và có dòng đồng ý dữ liệu — không phải vì luật bắt, mà vì đó là điều kiện tối thiểu để một người lạ chịu nhấc máy lần thứ hai.
Ai nên mua — và ai không nên
Phù hợp nếu…
- Anh/chị hay để lại số trên các trang bất động sản và sau đó bị gọi liên tục từ những nơi mình chưa từng liên hệ.
- Anh/chị muốn biết mình có quyền yêu cầu xoá dữ liệu không và yêu cầu ai.
- Anh/chị làm nghề môi giới hoặc quản lý một đội bán hàng và cần biết ranh giới khi thu thập, lưu và dùng dữ liệu khách.
Chưa phù hợp nếu…
- Anh/chị cần cơ sở pháp lý để khởi kiện một vụ việc cụ thể. Bài này nêu khung chung, hồ sơ cụ thể cần luật sư đọc.
- Anh/chị tìm hướng dẫn kỹ thuật để cấu hình hệ thống theo chuẩn tuân thủ. Đó là việc của tư vấn chuyên ngành, không phải của một bài báo.
Câu hỏi thường gặp
Hiện Việt Nam có luật riêng về dữ liệu cá nhân chưa?
Có. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 26/06/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Trước đó, văn bản đầu tiên đặt khung cho lĩnh vực này là Nghị định 13/2023/NĐ-CP. Nghĩa là từ đầu năm 2026, mảng này đã được điều chỉnh ở tầng luật chứ không còn chỉ ở tầng nghị định.
Tôi để lại số trên một trang web, số đó có được chuyển cho bên khác không?
Việc chuyển dữ liệu cho bên thứ ba phải dựa trên sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, trừ các trường hợp luật cho phép. Trên thực tế, cách kiểm là đọc phần thông báo và chính sách quyền riêng tư ngay tại chỗ điền số, xem có nêu rõ dữ liệu dùng vào việc gì và có chuyển cho ai không. Biểu mẫu không nói gì về việc này là biểu mẫu đáng cảnh giác.
Tôi có quyền yêu cầu xoá số của mình không?
Có. Quyền yêu cầu xoá dữ liệu cá nhân nằm trong nhóm quyền cơ bản của chủ thể dữ liệu theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Cách thực hiện là gửi yêu cầu tới chính tổ chức đang giữ dữ liệu, nêu rõ mình là ai và yêu cầu gì. Nên gửi bằng văn bản hoặc thư điện tử để có dấu vết, thay vì nói qua điện thoại.
Vì sao tôi bị gọi từ những nơi tôi chưa từng liên hệ?
Có nhiều đường, trong đó có việc dữ liệu bị chuyển hoặc bị mua bán trái phép. Đây chính là hành vi mà luật nhắm tới, với mức phạt tiền tối đa lên tới 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm. Về phía người dùng, việc thực tế nhất là hạn chế để lại số ở những nơi không nêu rõ chính sách dữ liệu, và ghi lại mình đã để số ở đâu.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (5 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 26/06/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 | Luật số 91/2025/QH15 — Cổng thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn) và Cổng thông tin Bộ Công an (bocongan.gov.vn) |
| Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân là văn bản đầu tiên đặt khung pháp lý cho lĩnh vực này tại Việt Nam, trước khi có luật riêng | Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân |
| Luật quy định nhóm quyền cơ bản của chủ thể dữ liệu gồm quyền được biết, quyền đồng ý, quyền truy cập, quyền chỉnh sửa và quyền yêu cầu xoá dữ liệu cá nhân | Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 — dẫn lại trên Cổng thông tin Bộ Công an, 01/01/2026 |
| Khi phát hiện hành vi vi phạm có khả năng gây tổn hại, tổ chức phải thông báo cho cơ quan bảo vệ dữ liệu trong vòng 72 giờ | VnEconomy, bài Những điểm mới trong Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân từ 01/01/2026 (vneconomy.vn) |
| Mức phạt tiền tối đa với hành vi mua bán dữ liệu cá nhân trái phép là 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm | Cổng thông tin Bộ Công an (bocongan.gov.vn), bài về hiệu lực Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, 01/01/2026 |
