Chuyên mục
Quy hoạch – Hạ tầng Tiến độ dự án Pháp lý – Chính sách Thị trường Tất cả bài viết
Dự án đang phân phối
Tất cả dự án (bản công khai) → Vinhomes Pearl Bay Vinhomes Green Paradise CharmoraCity Vega Alora Residences La Tiên Villa Nhà phố VCN Phước Long 2
Công cụ
Sa bàn Vinhomes Pearl Bay Sa bàn VCN Phước Long 2 Toàn cảnh CharmoraCity Giỏ hàng BĐS dòng tiền
Hồ sơ đọc của bạn
Đã lưu Đang theo dõi Đã xem
Liên hệ
Gọi 0886 96 6669 Gọi 0914 16 1111 Nhắn Zalo Gửi yêu cầu tư vấn Tuyển dụng →

Tìm trong các bài đang hiện trên trang chủ. Muốn tìm sâu hơn, mở mục Tin.

Tin dự án Quy hoạch – Hạ tầng Pháp luật – Chính sách Tin thị trường Khánh Hoà TP.HCM Hà Nội

Quyền bề mặt là gì và dùng vào đâu trong bất động sản?

M Mr Tuyên Mayhomes - Chi nhánh Nha Trang · Cập nhật lần cuối: 08/11/2026

Quyền bề mặt là quyền của một người đối với mặt đất, mặt nước, khoảng không trên và lòng đất của thửa đất mà quyền sử dụng đất thuộc người khác, quy định tại các điều 267 đến 273 Bộ luật Dân sự 2015. Người có quyền bề mặt được xây dựng, trồng cây và sở hữu tài sản mình tạo ra trên đất đó, trong thời hạn thoả thuận nhưng không vượt thời hạn sử dụng đất. Bài này trả lời quyền bề mặt xác lập bằng gì, hết hạn thì tài sản trên đất về ai, và ba việc ở Khánh Hoà có thể dùng nó thay cho những thoả thuận góp vốn mập mờ.

Trụ sở Toà án nhân dân tối cao, Hà Nội. Quyền bề mặt là chế định trong Bộ luật Dân sự 2015; tranh chấp về nó do toà giải quyết theo thoả thuận đã ký và các điều 267–273. Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Hoangkid, CC BY-SA 3.0)
Trụ sở Toà án nhân dân tối cao, Hà Nội. Quyền bề mặt là chế định trong Bộ luật Dân sự 2015; tranh chấp về nó do toà giải quyết theo thoả thuận đã ký và các điều 267–273. Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Hoangkid, CC BY-SA 3.0)

Quyền bề mặt là quyền xây, trồng và sở hữu tài sản trên đất của người khác, được Bộ luật Dân sự 2015 công nhận từ 01/01/2017. Ở Khánh Hoà, rất nhiều thoả thuận kiểu "anh có đất, tôi bỏ tiền xây homestay, lợi nhuận chia đôi" đang ký dưới tên hợp đồng góp vốn hoặc hợp đồng thuê, rồi vỡ khi một bên muốn rút. Chế định quyền bề mặt được sinh ra cho đúng loại việc này, và ít người dùng.

Quyền bề mặt là gì theo Bộ luật Dân sự 2015?

Là quyền của một chủ thể đối với mặt đất, mặt nước, khoảng không gian trên mặt đất, mặt nước và lòng đất của thửa đất mà quyền sử dụng đất thuộc về chủ thể khác, theo Điều 267 Bộ luật Dân sự 2015. Nói gọn: đất của A, nhưng B có quyền dùng bề mặt và không gian của thửa đất đó để xây dựng, trồng cây, canh tác, và B sở hữu thứ B tạo ra.

Điều 268 cho ba căn cứ xác lập: theo quy định của luật, theo thoả thuận, hoặc theo di chúc. Trong giao dịch dân sự thường gặp, căn cứ là thoả thuận giữa chủ đất và người nhận quyền bề mặt. Điều 269 quy định quyền có hiệu lực từ khi chủ đất chuyển giao mặt đất, khoảng không, lòng đất cho bên kia, và có hiệu lực với mọi cá nhân, pháp nhân, không chỉ giữa hai bên ký.

Điểm khác với thuê đất nằm ở Điều 271: người có quyền bề mặt được xây dựng công trình, trồng cây, canh tác, sở hữu tài sản mình tạo lập, và chuyển giao một phần hoặc toàn bộ quyền bề mặt cho người khác. Hợp đồng thuê đất thường không cho hai thứ sau một cách rõ ràng.

Trạm phát sóng di động đặt trên mái một công trình. Đặt trạm trên nóc nhà người khác trong nhiều năm là tình huống quyền bề mặt tả đúng hơn hợp đồng thuê mặt bằng. Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Tony Webster, CC BY 2.0)
Trạm phát sóng di động đặt trên mái một công trình. Đặt trạm trên nóc nhà người khác trong nhiều năm là tình huống quyền bề mặt tả đúng hơn hợp đồng thuê mặt bằng. Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Tony Webster, CC BY 2.0)

Quyền bề mặt kéo dài bao lâu và chấm dứt khi nào?

Thời hạn do luật, thoả thuận hoặc di chúc định, nhưng không được vượt thời hạn của quyền sử dụng đất, theo Điều 270. Đất ở lâu dài thì quyền bề mặt có thể dài tuỳ thoả thuận; đất thương mại dịch vụ có thời hạn 50 năm thì quyền bề mặt hết cùng lúc hoặc trước đó. Chúng tôi đã tách hai loại đất này ở bài về đất ở lâu dài và đất có thời hạn.

Nếu thoả thuận không ghi thời hạn, Điều 270 cho mỗi bên quyền chấm dứt bất cứ lúc nào, với điều kiện báo trước ít nhất 6 tháng. Đây là cái bẫy của mọi bản thoả thuận viết vội: bên bỏ tiền xây có thể bị chủ đất chấm dứt sau 6 tháng thông báo, và lúc đó chỉ còn Điều 273 để xử lý tài sản.

Điều 272 liệt kê năm trường hợp chấm dứt:

  • Hết thời hạn.
  • Chủ thể có quyền bề mặt và chủ thể có quyền sử dụng đất là một người.
  • Chủ thể có quyền bề mặt từ bỏ quyền.
  • Quyền sử dụng đất bị thu hồi theo Luật Đất đai.
  • Theo thoả thuận của các bên hoặc theo quy định của luật.

Hết quyền bề mặt thì công trình trên đất về ai?

Người có quyền bề mặt phải xử lý tài sản của mình trước khi quyền chấm dứt; không xử lý thì tài sản thuộc chủ đất kể từ thời điểm chấm dứt, theo Điều 273. Chủ đất có quyền không nhận tài sản; khi đó người có quyền bề mặt vẫn phải trả chi phí xử lý. Hai bên được thoả thuận khác, ví dụ chủ đất mua lại công trình theo giá định sẵn, và thoả thuận đó phải nằm trong văn bản ngay từ đầu.

Hệ quả nhìn thấy: một người bỏ tiền xây dãy phòng cho thuê trên đất của người khác với thoả thuận 10 năm, không ghi điều khoản mua lại, thì cuối năm thứ 10 có hai lối: tự tháo dỡ, hoặc để lại cho chủ đất mà không nhận đồng nào. Người nào ký thoả thuận quyền bề mặt mà không viết điều khoản này đang ký một món quà có hẹn ngày.

Việc cần ghi trong thoả thuận quyền bề mặtVì sao
Phạm vi: phần đất, chiều cao, độ sâu được dùngĐiều 267 nói tới khoảng không và lòng đất; không ghi là tranh chấp về tầng hầm, mái
Thời hạn cụ thể, không vượt thời hạn sử dụng đấtKhông ghi thì bị chấm dứt với 6 tháng báo trước (Điều 270)
Tài sản tạo lập thuộc ai, được chuyển giao khôngĐiều 271 cho phép, nhưng viết rõ để tránh cãi
Khi chấm dứt: mua lại giá nào, hay tháo dỡ, hay để lạiĐiều 273 mặc định tài sản về chủ đất nếu không xử lý
Nghĩa vụ với Nhà nước: thuế, giấy phép xây dựng ai đứng tênGiấy phép xây dựng và nghĩa vụ đất vẫn gắn với chủ đất

Ở Khánh Hoà, quyền bề mặt dùng vào việc gì?

Dùng cho ba việc đang được làm bằng giấy tờ sai tên: xây homestay trên đất người khác, đặt công trình kỹ thuật lâu năm trên mái hoặc trong khuôn viên, và khai thác tầng hầm hoặc tầng mái riêng rẽ với phần nhà. Đây là cách đọc của chúng tôi, không phải hướng dẫn của cơ quan nào.

  • Xây trên đất vườn, đất của người quen. Vùng Diên Khánh, Cam Lâm, Ninh Hoà có nhiều thoả thuận "góp đất, góp tiền" để làm nhà nghỉ cuối tuần hoặc homestay. Thoả thuận quyền bề mặt có công chứng tách rõ ai sở hữu công trình và chuyện gì xảy ra sau 10 hay 20 năm; nó không thay giấy phép xây dựng, và đất vườn xây được gì vẫn do loại đất quyết.
  • Trạm phát sóng, pin mặt trời, bể nước của bên thứ ba trên mái. Nhà mạng hay đơn vị năng lượng đặt thiết bị nhiều năm trên nóc nhà; quyền bề mặt tả đúng quan hệ này hơn hợp đồng thuê mặt bằng, vì thiết bị thuộc bên đặt và có thể chuyển giao cho nhà mạng khác.
  • Thay cho đồng sở hữu khi một bên chỉ góp đất. Nhiều cặp hợp tác đưa cả hai tên vào sổ để "cho chắc", rồi mắc kẹt ở đồng sở hữu trên một sổ hồng. Quyền bề mặt giữ sổ cho chủ đất và vẫn bảo vệ tài sản của người bỏ tiền xây.
Dãy nhà phố mặt tiền kinh doanh. Khi tầng trệt do một người khai thác dài hạn trên nhà của người khác, quyền bề mặt là khung pháp lý tả đúng hơn cả hợp đồng thuê. Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0)
Dãy nhà phố mặt tiền kinh doanh. Khi tầng trệt do một người khai thác dài hạn trên nhà của người khác, quyền bề mặt là khung pháp lý tả đúng hơn cả hợp đồng thuê. Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0)

Giới hạn cần biết: Luật Đất đai và thủ tục cấp sổ hiện chưa có mục đăng ký riêng cho quyền bề mặt, theo cách đọc của chúng tôi tới tháng 11/2026. Vì vậy thoả thuận quyền bề mặt sống bằng văn bản công chứng và bằng việc ghi nhận công trình trong giấy phép xây dựng; ai mua lại thửa đất đó phải được cho xem thoả thuận này trước khi ký.

Ai KHÔNG phù hợp

Người cần một quyền ghi được lên sổ đỏ để thế chấp ngân hàng không nên dựa vào quyền bề mặt; ngân hàng nhận thế chấp quyền sử dụng đất và nhà trên sổ, chưa nhận quyền bề mặt như một tài sản bảo đảm độc lập theo thực tế chúng tôi gặp.

Người định dùng quyền bề mặt để xây trên đất chưa được phép xây, như đất nông nghiệp chưa chuyển mục đích, đang nhầm công cụ: quyền bề mặt xếp quan hệ giữa hai bên dân sự, không xếp quan hệ với Nhà nước về mục đích sử dụng đất. Mayhomes - Chi nhánh Nha Trang là đại lý phân phối độc lập; bài này giải thích luật để người đọc hỏi đúng câu với luật sư và công chứng viên, không thay cho tư vấn pháp lý từng hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp

Quyền bề mặt khác thuê đất ở chỗ nào?

Thuê đất cho bạn quyền sử dụng theo hợp đồng thuê; quyền bề mặt cho bạn thêm quyền sở hữu công trình, cây trồng mình tạo ra trên đất đó và quyền chuyển giao quyền bề mặt cho người khác, theo Điều 271 Bộ luật Dân sự 2015. Nó cũng có hiệu lực với mọi cá nhân, pháp nhân, không chỉ giữa hai bên ký như hợp đồng thuê.

Hết thời hạn quyền bề mặt thì ngôi nhà trên đất về ai?

Người có quyền bề mặt phải xử lý tài sản của mình trước khi quyền chấm dứt, trừ khi hai bên thoả thuận khác. Nếu không xử lý, tài sản thuộc về chủ đất kể từ thời điểm chấm dứt; chủ đất từ chối nhận thì người có quyền bề mặt phải trả chi phí xử lý, theo Điều 273 Bộ luật Dân sự 2015.

Quyền bề mặt có ghi được lên sổ đỏ không?

Bộ luật Dân sự 2015 công nhận quyền bề mặt nhưng Luật Đất đai và thủ tục cấp sổ hiện chưa có mục đăng ký riêng cho nó, theo cách đọc của chúng tôi tới tháng 11/2026. Vì vậy thoả thuận quyền bề mặt nên công chứng và ghi rõ thời hạn, phạm vi, cách xử lý tài sản; đó là bằng chứng chính khi có tranh chấp.

Số liệu trong bài lấy từ đâu (4 mục)
Khẳng định trong bàiCăn cứ
Quyền bề mặt quy định tại các điều 267–273 Bộ luật Dân sự 2015 (Luật số 91/2015/QH13, hiệu lực 01/01/2017): khái niệm (Điều 267), căn cứ xác lập theo luật, thoả thuận hoặc di chúc (Điều 268), hiệu lực từ thời điểm chủ thể có quyền sử dụng đất chuyển giao mặt đất, mặt nước, khoảng không, lòng đất và có hiệu lực với mọi cá nhân, pháp nhân (Điều 269), thời hạn theo luật, thoả thuận hoặc di chúc, không vượt thời hạn quyền sử dụng đất, nếu không xác định thì mỗi bên được chấm dứt bất cứ lúc nào nhưng phải báo trước ít nhất 6 tháng (Điều 270), nội dung quyền gồm khai thác, xây dựng, trồng cây, sở hữu tài sản tạo lập, chuyển giao một phần hoặc toàn bộ (Điều 271), chấm dứt khi hết hạn, cùng một chủ thể, từ bỏ, quyền sử dụng đất bị thu hồi, hoặc theo thoả thuận (Điều 272), xử lý tài sản khi chấm dứt (Điều 273)Bộ luật Dân sự 2015, Chương XIV, Mục 3 — văn bản công khai trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật (vbpl.vn)
Đất ở lâu dài và đất có thời hạn khác nhau thế nào về thời hạn sử dụngBài /tin đã đăng: thoi-han-su-dung-dat-o-lau-dai-va-dat-co-thoi-han-khac-nhau-the-nao
Đồng sở hữu trên một sổ hồng: quyền, nghĩa vụ và lối thoátBài /tin đã đăng: dong-so-huu-tren-mot-so-hong
Mua đất vườn làm nhà nghỉ cuối tuần quanh Nha Trang: xây được gìBài /tin đã đăng: mua-dat-vuon-lam-nha-nghi-cuoi-tuan-quanh-nha-trang-xay-duoc-gi