Khi người bán là người được uỷ quyền chứ không phải chủ sổ, bài này nói giấy uỷ quyền cần có những điều khoản nào và dấu hiệu nào cần dừng lại hỏi.

Giấy uỷ quyền bán nhà đất chỉ đáng tin khi nó ghi rõ ba thứ: người uỷ quyền có quyền gì, người được uỷ quyền làm được việc gì, và hiệu lực đến khi nào. Thiếu một trong ba, bạn đang trả tiền cho một người chưa chắc có quyền nhận.
Bài này dành cho trường hợp bạn gặp người bán không phải chủ sổ, và cần quyết định có tiếp tục hay không. Nó không thay lời khuyên của luật sư hoặc công chứng viên.
Khi nào bạn gặp tình huống uỷ quyền?
Người bán thường nhờ người khác thay mặt khi chủ sổ ở xa, sức khoẻ yếu hoặc nhiều người cùng đứng tên. Bản thân điều này không có gì bất thường. Điều cần xem là giấy uỷ quyền có đủ rộng và còn hiệu lực hay không.
Có hai cách người ta dùng giấy uỷ quyền khi bán nhà đất. Cách thứ nhất là uỷ quyền để người kia ký hợp đồng chuyển nhượng thay chủ sổ. Cách thứ hai là uỷ quyền làm các thủ tục như xin giấy tờ, nhận tiền, giao nhà. Hai loại này cho quyền rất khác nhau.

Giấy uỷ quyền cần có những điều khoản nào?
Bảy điều khoản sau là danh sách tối thiểu bạn nên kiểm tra trước khi đặt cọc.
| # | Điều khoản | Vì sao cần |
|---|---|---|
| 1 | Họ tên, giấy tờ của cả hai bên | Đối chiếu đúng người đứng tên trên sổ |
| 2 | Mô tả đúng thửa đất hoặc căn nhà | Tránh uỷ quyền chung chung cho tài sản khác |
| 3 | Quyền được ký hợp đồng chuyển nhượng | Không có thì người kia không bán được |
| 4 | Quyền nhận tiền đặt cọc và tiền thanh toán | Không có thì tiền phải đi tới chủ sổ |
| 5 | Quyền ký các giấy tờ đi kèm | Tờ khai thuế, đăng ký biến động |
| 6 | Thời hạn hiệu lực | Hết hạn thì hợp đồng ký sau đó có rủi ro |
| 7 | Có công chứng hoặc chứng thực | Văn bản liên quan nhà đất thường cần hình thức này |
Hãy đọc hai câu sau để thấy khác biệt.
Xấu: "Uỷ quyền cho ông A làm các thủ tục liên quan đến nhà đất của tôi."
Tốt: "Uỷ quyền cho ông A ký hợp đồng chuyển nhượng thửa đất theo số thửa và số tờ bản đồ ghi trong giấy này, nhận tiền thanh toán, và ký các giấy tờ thuế. Thời hạn ba tháng kể từ ngày công chứng."
Khác nhau ở chỗ: câu xấu không nói ông A được bán hay được nhận tiền. Câu tốt cho phép bạn kiểm tra từng quyền.
Hiệu lực và việc chấm dứt: điều dễ bị bỏ sót
Thời hạn trong giấy uỷ quyền quyết định giao dịch của bạn có hợp lệ hay không. Nếu giấy không ghi thời hạn, Bộ luật Dân sự 2015 quy định hợp đồng uỷ quyền có hiệu lực một năm kể từ ngày xác lập, trừ khi các bên có thoả thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác (Điều 563). Hãy đối chiếu quy định này với văn bản hiện hành khi áp dụng.
Bên uỷ quyền cũng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng uỷ quyền theo Điều 569. Vì vậy, một giấy uỷ quyền cũ vẫn có thể đã bị huỷ mà bạn không biết. Cách an toàn là hỏi trực tiếp chủ sổ, qua số điện thoại bạn tự tìm chứ không dùng số do người được uỷ quyền đưa, rằng giấy này còn hiệu lực và họ còn đồng ý bán.
Các bước kiểm tra trước khi đưa tiền
Bạn có thể kiểm tra trong một buổi, bằng bốn bước.
Bước 1 — Xin bản gốc hoặc bản sao công chứng. Không nhận ảnh chụp làm căn cứ. Vì ảnh chụp không cho bạn biết giấy đã bị huỷ chưa.
Bước 2 — Đối chiếu với sổ. Tên, số thửa, diện tích trong giấy phải khớp sổ. Bài kiểm tra pháp lý dự án ở đâu hướng dẫn nơi tra thông tin tương tự.
Bước 3 — Gặp hoặc gọi chủ sổ. Hỏi ba câu: Ông bà có uỷ quyền không, uỷ quyền những gì, giá bán có phải như thế này không.
Bước 4 — Đưa tiền theo văn bản. Nếu giấy uỷ quyền không ghi quyền nhận tiền, chuyển cho chủ sổ. Nếu có, chuyển vào tài khoản có tên người được ghi trong hợp đồng, kèm chứng từ.
Với khoản đặt cọc, bạn cũng nên đọc những điều khoản cần có trong hợp đồng đặt cọc.

Ai KHÔNG nên dựa vào giấy uỷ quyền?
Nếu bạn không thể liên hệ được chủ sổ, bạn không nên mua bằng uỷ quyền. Không liên hệ được nghĩa là bạn không kiểm tra được hiệu lực. Hãy đợi tới khi chủ sổ trực tiếp xác nhận.
Ngoài ra, giao dịch có người uỷ quyền đang vay ngân hàng, tài sản đang tranh chấp, hoặc nhiều người đồng sở hữu mà chỉ một người đứng ra là những trường hợp nên hỏi luật sư trước. Bài này không đủ để xử lý các tình huống đó.
Không bao giờ làm gì khi mua qua uỷ quyền?
- Không bao giờ đưa tiền mặt cho người được uỷ quyền khi giấy không ghi quyền nhận tiền. Vì nếu chủ sổ không công nhận, bạn khó đòi lại.
- Không bao giờ nhận ảnh chụp giấy uỷ quyền làm căn cứ. Vì giấy có thể đã bị chấm dứt sau ngày chụp.
- Không bao giờ chỉ gọi số điện thoại người được uỷ quyền đưa. Vì số đó có thể không phải của chủ sổ.
Câu hỏi thường gặp
Mua nhà đất qua giấy uỷ quyền có an toàn không?
An toàn hay không phụ thuộc vào nội dung và tình trạng hiệu lực của giấy uỷ quyền. Bạn cần xem phạm vi có bao gồm quyền bán và nhận tiền không, thời hạn còn hay hết, và người uỷ quyền còn sống, còn đồng ý không.
Giấy uỷ quyền không ghi thời hạn thì hiệu lực bao lâu?
Theo Bộ luật Dân sự 2015, nếu các bên không thoả thuận và pháp luật không quy định thì hợp đồng uỷ quyền có hiệu lực một năm kể từ ngày xác lập. Hãy đối chiếu điều khoản này với văn bản hiện hành trước khi dựa vào.
Người được uỷ quyền có nhận tiền đặt cọc thay chủ sổ được không?
Chỉ khi giấy uỷ quyền ghi rõ quyền nhận tiền. Nếu giấy chỉ ghi "thực hiện thủ tục", bạn nên chuyển tiền cho chủ sổ hoặc hỏi lại phạm vi bằng văn bản trước khi đưa tiền cho người được uỷ quyền.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (2 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Hợp đồng uỷ quyền là sự thoả thuận trong đó bên được uỷ quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên uỷ quyền; nếu các bên không thoả thuận và pháp luật không quy định thì hợp đồng uỷ quyền có hiệu lực một năm kể từ ngày xác lập | Bộ luật Dân sự 2015, các điều 562 và 563 (cần đối chiếu văn bản hiện hành khi áp dụng) |
| Bên uỷ quyền có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng uỷ quyền; việc chấm dứt phải báo trước cho bên kia theo quy định | Bộ luật Dân sự 2015, Điều 569 (cần đối chiếu văn bản hiện hành khi áp dụng) |
