Theo VnExpress ngày 10/11/2026, UBND TP.HCM đưa vào dự thảo nghị quyết cơ chế đặc thù cho dự án chậm triển khai một đề xuất: giữ lại một số công trình, phần công trình vi phạm trật tự xây dựng thay vì buộc tháo dỡ, nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện về chỉ giới, đất hợp pháp, an toàn và không tranh chấp. Chủ đầu tư vẫn bị phạt và phải nộp lại số lợi bất hợp pháp bằng 50% giá trị phần sàn vi phạm. Bài tóm điều kiện, cách tính và điều người mua căn trong các dự án vướng sai phép nên đọc.

Theo VnExpress ngày 10/11/2026, UBND TP.HCM đề xuất giữ lại một số công trình, phần công trình vi phạm trật tự xây dựng thay vì buộc tháo dỡ, trong dự thảo nghị quyết cơ chế đặc thù cho dự án chậm triển khai. Công trình chỉ được giữ khi đáp ứng đồng thời bốn nhóm điều kiện, và chủ đầu tư vẫn phải nộp lại số tiền bằng 50% giá trị phần sàn vi phạm. Đề xuất áp cho công trình, dự án tồn đọng phát sinh trước ngày 1/10, gồm cả công trình đã đưa vào sử dụng lẫn công trình đang dừng thi công theo quyết định xử phạt, kết luận thanh tra hay bản án.
TP.HCM đề xuất giữ lại công trình sai phép với điều kiện gì?
Bốn nhóm điều kiện phải đủ cùng lúc, thiếu một là không được giữ. Theo bài báo, công trình không được lấn chỉ giới xây dựng, hành lang bảo vệ hạ tầng kỹ thuật hay hành lang an toàn giao thông; phải nằm trên đất có quyền sử dụng hợp pháp và phù hợp quy hoạch đã duyệt; phải bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ; và không ảnh hưởng công trình lân cận, không có tranh chấp.
Khi đủ điều kiện, chủ đầu tư nộp phạt hành chính, nộp lại số lợi bất hợp pháp và có kết quả kiểm định chất lượng. Sau đó công trình có thể được xem xét xác nhận phù hợp quy hoạch, cấp hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng, và xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. Công trình đang dừng thi công được tiếp tục thủ tục đầu tư.
| Loại công trình | Cách tính số tiền nộp lại theo dự thảo |
|---|---|
| Kinh doanh | Diện tích sàn vi phạm × đơn giá theo hợp đồng mua bán, chuyển nhượng × 50% |
| Không kinh doanh | Diện tích sàn vi phạm × chi phí xây dựng/m² theo dự toán được duyệt × 50% |
| Không có hợp đồng hay dự toán | Diện tích sàn vi phạm × suất vốn đầu tư/m² × 50% |
Đơn giá dùng để tính không được thấp hơn suất vốn đầu tư do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Dự thảo cũng nói rõ phần công trình không phù hợp quy hoạch hoặc không bảo đảm an toàn vẫn phải xử lý theo pháp luật xây dựng.
Đề xuất này khác quy định hiện hành ở đâu?
Quy định hiện hành chỉ cho giữ lại chủ yếu với vi phạm trong một khoảng thời gian cũ, còn dự thảo kéo mốc tới gần hiện tại. Theo VnExpress, Nghị định 16/2022 có điều khoản chuyển tiếp cho giữ lại chủ yếu với vi phạm từ 4/1/2008 tới trước 15/1/2018. Dự thảo của TP.HCM mở phạm vi tới các vi phạm phát sinh trước ngày 1/10, áp trong khuôn cơ chế đặc thù của thành phố.
Văn bản nhấn mạnh một câu đáng giữ: việc cho giữ lại công trình "không đồng nghĩa hợp pháp hóa hành vi vi phạm". Nói cách khác, khoản 50% là cái giá để đổi lấy việc không phải đập, không phải phần thưởng cho người làm sai. Bài báo không nêu số công trình hay dự án có thể thuộc diện này, cũng không nêu thời hạn nộp tiền.
Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Đề xuất là của TP.HCM, nhưng câu hỏi nó đặt ra là câu người mua căn ở bất kỳ dự án tồn đọng nào cũng nên hỏi: căn của mình nằm trong phần được phép hay phần vượt phép. Khánh Hoà cũng đang xử lý nhóm dự án tồn đọng của mình, như bài Khánh Hoà 257 dự án tồn đọng đã xử lý 106 đã điểm; một căn hộ xây ở tầng vượt giấy phép có số phận khác hẳn căn ở tầng trong phép, dù hai căn chung một toà và chung một hợp đồng mẫu.
Hệ quả người mua nhìn thấy được là ở tờ giấy chứng nhận. Căn trong phần vượt phép chỉ được xem xét cấp sổ sau khi chủ đầu tư nộp đủ tiền và có kiểm định; nếu chủ đầu tư chậm nộp, người mua là người chờ. Với công trình kinh doanh, khoản 50% tính theo đơn giá hợp đồng mua bán, nên đây là con số lớn mà chủ đầu tư phải lo được dòng tiền.
Ba việc nên làm trước khi xuống tiền ở một dự án từng vướng sai phép:
- Bước 1 — Xin giấy phép xây dựng và bản vẽ được duyệt, đối chiếu số tầng, diện tích sàn với thực tế toà nhà.
- Bước 2 — Hỏi căn mình chọn nằm ở phần nào, và nếu ở phần vượt phép thì ai chịu khoản nộp lại theo hợp đồng.
- Bước 3 — Ghi điều khoản cấp sổ có mốc và chế tài vào hợp đồng, thay vì lời hứa miệng.
Cách phân biệt phần nộp phạt cho tồn tại và phần buộc tháo đã có ở bài xây vượt phép: khi nào nộp phạt cho tồn tại, khi nào phải tháo. Với nhà phố mua lại, xem thêm nhà xây sai phép mua lại được không.
Câu hỏi thường gặp
Công trình sai phép ở TP.HCM có được giữ lại không?
Theo dự thảo UBND TP.HCM mà VnExpress đưa tin ngày 10/11/2026, công trình vi phạm phát sinh trước ngày 1/10 có thể được giữ lại nếu đáp ứng đồng thời bốn nhóm điều kiện về chỉ giới, đất hợp pháp, an toàn và không tranh chấp. Đây mới là dự thảo, chưa có hiệu lực.
Số tiền phải nộp khi giữ lại công trình sai phép tính thế nào?
Dự thảo tính số lợi bất hợp pháp bằng 50% giá trị phần sàn vi phạm. Công trình kinh doanh lấy diện tích sàn vi phạm nhân đơn giá theo hợp đồng mua bán; công trình không kinh doanh lấy chi phí xây dựng theo dự toán; không có hai thứ đó thì lấy suất vốn đầu tư.
Người mua căn trong dự án sai phép có được cấp sổ không?
Dự thảo mở đường xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu sau khi chủ đầu tư nộp phạt, nộp lại tiền và có kết quả kiểm định. Phần không phù hợp quy hoạch hoặc không bảo đảm an toàn vẫn phải xử lý theo luật xây dựng, nên người mua cần biết căn của mình nằm ở phần nào.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (4 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| UBND TP.HCM đề xuất trong dự thảo nghị quyết về cơ chế đặc thù tháo gỡ cho dự án chậm triển khai: giữ lại một số công trình, phần công trình vi phạm trật tự xây dựng phát sinh trước ngày 1/10, nếu đồng thời không vi phạm chỉ giới xây dựng và hành lang bảo vệ hạ tầng, hành lang an toàn giao thông; nằm trên đất có quyền sử dụng hợp pháp, phù hợp quy hoạch; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ; không ảnh hưởng công trình lân cận và không tranh chấp. Chủ đầu tư vẫn bị xử phạt, nộp lại số lợi bất hợp pháp bằng 50% giá trị phần sàn vi phạm, có kết quả kiểm định; sau đó có thể được xem xét xác nhận phù hợp quy hoạch, cấp hoặc điều chỉnh giấy phép, xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. Cách tính: công trình kinh doanh lấy diện tích sàn vi phạm × đơn giá hợp đồng mua bán × 50%; không kinh doanh lấy chi phí xây dựng/m² theo dự toán × 50%; không có hợp đồng hay dự toán lấy suất vốn đầu tư/m² × 50%; đơn giá không thấp hơn suất vốn đầu tư do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Nghị định 16/2022 hiện chỉ cho giữ lại chủ yếu với vi phạm từ 4/1/2008 tới trước 15/1/2018 | VnExpress ngày 10/11/2026, tác giả Phương Uyên — TP HCM đề xuất cho tồn tại có điều kiện một số công trình sai phép |
| Xây vượt phép: khi nào nộp phạt cho tồn tại, khi nào phải tháo — đã viết | nha-xay-sai-phep-hop-thuc-hoa-phan-xay-vuot-phep |
| Khánh Hoà có 257 dự án tồn đọng, đã xử lý 106, đặt hạn cuối năm 2026 cho phần còn lại | Bài /tin đã đăng: khanh-hoa-257-du-an-ton-dong-da-xu-ly-106-han-chot-30-12 |
| Nhà xây sai phép mua lại được không — đã viết | nha-xay-sai-phep-mua-lai-duoc-khong |
