Phần lớn tranh chấp chung cư không nảy ra từ ác ý, mà từ chỗ ranh giới quyền sở hữu và trách nhiệm sửa chữa chưa được ghi đủ rõ.

Theo Dân trí ngày 23/08/2026, những khoảng trống trong quản lý, sở hữu và vận hành chung cư đang khiến tranh chấp giữa cư dân và các bên liên quan gia tăng.
Điều đáng chú ý là phần lớn các vụ được nêu không xuất phát từ ác ý, mà từ chỗ không ai trả lời được dứt khoát câu hỏi: ranh giới ở đâu, và ai chịu tiền.
Ba nhóm tranh chấp được nêu
| Nhóm | Ví dụ |
|---|---|
| Cải tạo không xin phép | cư dân tự dời nhà vệ sinh vì lý do phong thuỷ; không chấp hành lệnh dừng thi công |
| Sở hữu chung và riêng | tranh cãi trách nhiệm và chi phí sửa chữa, điển hình là đồng hồ nước |
| Toà nhà hỗn hợp | xung đột giữa các khu chức năng khác nhau trong cùng một toà |
Ông Nguyễn Mạnh Khởi, Phó cục trưởng thuộc Bộ Xây dựng, dự báo tranh chấp sẽ gia tăng cùng tốc độ phát triển chung cư. Luật sư Đào Văn Hưng kiến nghị quy định chi tiết hơn.
Vì sao ranh giới lại quan trọng tới vậy
Vì nó quyết định tiền ra từ túi nào.
-> Một hạng mục thuộc sở hữu riêng thì chủ căn tự trả. Thuộc sở hữu chung thì dùng quỹ bảo trì — khoản 2% giá trị hợp đồng đóng một lần khi nhận nhà. Cùng một cái đồng hồ nước, hai cách xếp loại cho ra hai người trả tiền khác nhau.
Khi hợp đồng không ghi rõ hạng mục nào thuộc nhóm nào, mỗi lần hỏng là một lần thương lượng lại từ đầu. Nhân với vài trăm căn hộ và vài chục hạng mục, đó là một nguồn xung đột không bao giờ cạn.
Ba loại giấy tờ quyết định chuyện này đều được ký trước khi cư dân dọn vào: phụ lục phân định sở hữu chung và riêng, bản nội quy nhà chung cư, và điều khoản về quỹ bảo trì. Ba thứ đó gần như không ai đọc lúc ký.
Cầu nối: hai khoản tiền hay bị lẫn
Cần phân biệt rõ, vì phần lớn tranh cãi bắt đầu từ chỗ lẫn hai khoản này:
| Phí quản lý vận hành | Quỹ bảo trì | |
|---|---|---|
| Đóng khi nào | hằng tháng, suốt đời sở hữu | một lần khi nhận nhà |
| Mức thường gặp | tính theo m² mỗi tháng | thường 2% giá trị hợp đồng |
| Dùng vào việc gì | vận hành hằng ngày: an ninh, vệ sinh, chiếu sáng | sửa chữa lớn phần sở hữu chung |
| Ai quản | đơn vị vận hành | ban quản trị sau khi được bàn giao |
Cách tính khoản thứ nhất nằm ở bài về phí quản lý vận hành.
Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Thứ nhất, ba tài liệu nên đòi đọc trước khi đặt bút ký, theo đúng thứ tự quan trọng:
- Phụ lục phân định sở hữu chung – riêng. Đòi bản liệt kê hạng mục, không nhận câu trả lời chung chung.
- Bản nội quy nhà chung cư. Trong đó có quy định cải tạo, quy định vật nuôi, và cách xác định mức phí.
- Điều khoản về quỹ bảo trì và hội nghị nhà chung cư lần đầu — mốc nào thì chủ đầu tư bàn giao quỹ, và bầu
ban quản trị theo cơ chế nào.
Thứ hai, với tài sản ven biển thì rủi ro này nặng hơn một bậc. Hơi muối ăn mòn nhanh phần kim loại và thiết bị ngoài trời, nên tần suất phải sửa chữa phần sở hữu chung cao hơn nội địa. Một quỹ bảo trì không đủ cộng với ranh giới trách nhiệm không rõ là công thức của tranh chấp lặp lại.
Thứ ba, nếu mua căn hộ để cho thuê thì phải đọc kỹ hơn nữa. Nhiều bản nội quy có quy định riêng về cho thuê ngắn ngày — có nơi hạn chế, có nơi cấm hẳn. Đây là điều phải kiểm trước khi mua, không phải sau. Xem thêm bài về đăng ký kinh doanh lưu trú tại nhà.
Điều bản tin này không nói
Bản tin không nêu số vụ tranh chấp thống kê được, cũng không nêu tỷ lệ dự án đã bàn giao quỹ bảo trì đúng hạn. Các kiến nghị được nêu là ý kiến chuyên gia, chưa phải quy định.
Chúng tôi là đơn vị tư vấn độc lập, hoạt động tại Nha Trang.
Nguồn: Dân trí ngày 23/08/2026 (tác giả Lê Tỉnh), dẫn ý kiến đại diện Bộ Xây dựng và dữ liệu batdongsan.com.
Câu hỏi thường gặp
Tranh chấp chung cư thường nảy ra từ đâu?
Theo Dân trí ngày 23/08/2026, ba nhóm phổ biến là cư dân tự cải tạo căn hộ không xin phép, tranh cãi về ranh giới sở hữu chung và riêng kèm trách nhiệm chi phí sửa chữa, và xung đột giữa các khu chức năng trong toà nhà hỗn hợp. Nguyên nhân chung là ranh giới quyền và trách nhiệm chưa được quy định đủ rõ.
Đồng hồ nước hỏng thì ai trả tiền sửa?
Tuỳ vị trí lắp đặt và tuỳ quy định trong hợp đồng cùng bản nội quy nhà chung cư. Phần nằm trong ranh giới căn hộ thường thuộc trách nhiệm chủ căn, phần nằm ở trục kỹ thuật chung thuộc phần sở hữu chung và dùng quỹ bảo trì. Chính vì ranh giới này hay không được ghi rõ nên đây là dạng tranh chấp lặp lại nhiều nhất.
Người mua kiểm được gì trước khi ký để tránh vướng về sau?
Kiểm ba tài liệu. Một là phụ lục xác định phần sở hữu chung và phần sở hữu riêng trong hợp đồng mua bán. Hai là bản nội quy nhà chung cư, trong đó có quy định về cải tạo và về mức phí. Ba là cơ chế và mốc thời gian bàn giao quỹ bảo trì cùng việc tổ chức hội nghị nhà chung cư lần đầu.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (4 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Các dạng tranh chấp phổ biến gồm cư dân tự cải tạo căn hộ không xin phép, tranh cãi về ranh giới sở hữu chung và riêng cùng trách nhiệm chi phí sửa chữa, và xung đột giữa các khu chức năng trong toà nhà hỗn hợp | Lê Tỉnh, Dân trí, ngày 23/08/2026 — bài Muôn kiểu phát sinh tranh chấp ở chung cư (dantri.com.vn) |
| Nguyên nhân được nêu là quy định pháp luật chưa rõ ràng về ranh giới quyền sở hữu và sử dụng, thiếu định nghĩa cụ thể về trách nhiệm từng bên, và phối hợp kém giữa ban quản trị, cư dân và đơn vị quản lý | Lê Tỉnh, Dân trí, ngày 23/08/2026 |
| Ông Nguyễn Mạnh Khởi, Phó cục trưởng thuộc Bộ Xây dựng, dự báo tranh chấp sẽ gia tăng cùng với tốc độ phát triển chung cư; luật sư Đào Văn Hưng kiến nghị quy định chi tiết hơn | Lê Tỉnh, Dân trí, ngày 23/08/2026 |
| Theo nền tảng batdongsan.com, tỷ lệ quan tâm tới chung cư tại Hà Nội tăng từ 38% trong tháng 1 lên 49% trong tháng 6/2026; tại TP.HCM chiếm khoảng 34 tới 36% nửa đầu năm 2026 | Lê Tỉnh, Dân trí, ngày 23/08/2026 — dẫn dữ liệu batdongsan.com |
