Một căn hộ đang có khách thuê không tự nó đắt hơn hay rẻ hơn căn trống; nó đắt hơn với người mua đầu tư cần dòng tiền ngay và rẻ hơn với người mua để ở phải chờ hết hợp đồng. Bài này trả lời ba câu người bán ở Nha Trang hay hỏi: nên bán cho ai, hợp đồng thuê và tiền cọc chuyển giao thế nào, và làm sao cho khách xem nhà khi trong nhà đang có người ở.

Căn hộ đang có khách thuê không có một mức giá; nó có hai mức giá tuỳ người mua là ai. Người mua đầu tư nhìn thấy tiền thuê về tài khoản từ tháng đầu và trả thêm cho điều đó. Người mua để ở nhìn thấy một hợp đồng còn hạn chắn giữa họ và căn nhà, và trừ đi. Người bán ở Nha Trang chọn đúng phía trước khi chọn giá.
Căn có khách thuê được giá hơn với ai?
Được giá hơn với người mua đầu tư, và chỉ khi hợp đồng thuê còn dài và giá thuê không thấp hơn mặt bằng. Người mua đầu tư mua một dòng tiền. Căn trống buộc họ mất một đến ba tháng tìm khách, sửa sang, chịu phí quản lý trong lúc trống; căn đang thuê bỏ qua toàn bộ khoảng trống đó. Mặt bằng giá thuê để so, chúng tôi đã ghi ở bài về dòng tiền cho thuê thực tế tại Nha Trang.
Điều kiện "giá thuê không thấp hơn mặt bằng" là chỗ nhiều người bán quên. Một hợp đồng ký ba năm trước với giá thấp, còn mười tám tháng, là một khoản lỗ cơ hội mà người mua đầu tư sẽ tính vào giá; họ không trả thêm cho một dòng tiền thấp hơn thị trường. Khi đó căn "có khách" lại rẻ hơn căn trống.
| Người mua | Nhìn hợp đồng thuê còn hạn là | Sẵn sàng trả |
|---|---|---|
| Đầu tư, cần dòng tiền ngay | Tài sản kèm theo, bớt rủi ro trống | Bằng hoặc cao hơn căn trống nếu giá thuê ngang mặt bằng |
| Đầu tư, muốn tự chọn khách | Ràng buộc, nhưng chấp nhận được | Bằng căn trống |
| Mua để ở | Rào chắn, phải chờ hoặc phải đền | Thấp hơn căn trống, hoặc bỏ qua |
Hợp đồng thuê và tiền cọc chuyển giao thế nào khi sang tên?
Hợp đồng thuê đi theo căn nhà sang chủ mới; người bán không được chấm dứt nó chỉ vì đã bán. Luật Nhà ở 2023 giữ nguyên tắc người thuê tiếp tục được thuê đến hết hạn và bên mua kế thừa quyền, nghĩa vụ của bên cho thuê; chúng tôi đã viết chi tiết ở bài về quyền của người thuê khi chủ nhà bán nhà. Hệ quả cho người bán: muốn giao căn trống thì phải thương lượng với khách thuê và thường phải bù tiền.
Ba việc làm trên giấy trước ngày công chứng, lấy ví dụ một hợp đồng 12 tháng, cọc 2 tháng tiền thuê:
- Bước 1 — Thông báo khách thuê bằng văn bản. Nêu tên người mua, ngày dự kiến sang tên, và khẳng định hợp đồng thuê giữ nguyên. Người thuê biết trước thì không gây khó khi khách đến xem nhà.
- Bước 2 — Lập phụ lục ba bên. Người bán, người mua, người thuê cùng ký: từ ngày sang tên, tiền thuê trả cho người mua; khoản cọc 2 tháng chuyển từ người bán sang người mua, hoặc trừ vào giá bán. Không có phụ lục này, cuối hợp đồng khách thuê đòi cọc chủ mới trong khi tiền nằm ở chủ cũ.
- Bước 3 — Chốt tiền thuê tháng giao thoa. Tháng có ngày sang tên chia theo ngày cho hai chủ. Ghi con số vào phụ lục, không để "tự tính sau".

Về thuế, tiền thuê người bán đã nhận trước ngày sang tên vẫn là thu nhập của người bán và khai theo cách khai thuế thu nhập khi cá nhân cho thuê nhà; từ ngày sang tên, nghĩa vụ đó chuyển cho người mua.
Khách xem nhà thế nào khi trong nhà đang có người ở?
Hẹn theo lịch của khách thuê, gom nhiều lượt xem vào một buổi, và không để người lạ vào khi khách thuê vắng mặt. Đây là chỗ căn có khách thuê bán chậm hơn căn trống: mỗi lượt xem là một lần làm phiền người đang ở, và người đang ở có quyền từ chối giờ không hợp. Hợp đồng thuê nào không có điều khoản cho chủ nhà dẫn khách xem thì người bán phải xin, không được ép.
Cách làm giữ được cả hai bên: thoả thuận với khách thuê một buổi cố định mỗi tuần, ví dụ sáng thứ Bảy từ 9 đến 11 giờ, và dồn mọi lượt xem vào đó. Người bán có thể đổi lại bằng việc giảm một phần tiền thuê tháng đó; khoản này rẻ hơn nhiều so với căn nằm chờ thêm hai tháng vì không ai được vào xem.

Với khách thuê dài hạn là người nước ngoài, phổ biến ở Nha Trang là khách Nga và khách Hàn Quốc, người bán nên có bản thông báo song ngữ và nhờ môi giới đang quản lý khách đó làm đầu mối. Một khách thuê ổn định, trả đúng hạn, là thứ người mua đầu tư muốn nhìn thấy; hồ sơ lịch sử chuyển khoản tiền thuê là bằng chứng tốt hơn mọi lời giới thiệu.
Khi nào nên chấm dứt hợp đồng thuê trước khi bán?
Khi người mua mục tiêu là người mua để ở, hoặc khi giá thuê trong hợp đồng thấp hơn mặt bằng rõ rệt. Cả hai trường hợp, hợp đồng còn hạn làm giảm giá bán nhiều hơn khoản tiền bù cho khách thuê dọn sớm. Người bán tính một phép đơn giản: khoản bù để khách dọn sớm so với mức giảm giá mà người mua để ở sẽ đòi vì phải chờ.
Chấm dứt sớm phải bằng thoả thuận có chữ ký, ghi ngày trả nhà, ngày trả cọc, và tình trạng căn hộ khi nhận lại. Khách thuê không đồng ý thì hợp đồng tiếp tục; người bán khi đó quay về phương án bán cho người mua đầu tư và dùng chính hợp đồng đó làm điểm bán.
Ai KHÔNG phù hợp
Người bán cần tiền trong vài tuần và căn đang có hợp đồng thuê còn dài với giá thấp hơn thị trường ở thế khó nhất: người đầu tư trả thấp vì dòng tiền kém, người mua ở trả thấp vì phải chờ. Trường hợp này nên tính khoản bù để khách dọn sớm trước khi rao.
Người mua để ở không nên nhận lời mua căn đang có khách thuê với lời hứa miệng "khách sẽ dọn trong tháng"; lời hứa đó không có giá trị với người thuê nếu họ chưa ký thoả thuận chấm dứt. Mayhomes - Chi nhánh Nha Trang là đại lý phân phối độc lập; chúng tôi tư vấn cách lập phụ lục ba bên nhưng không soạn thay văn phòng công chứng.
Câu hỏi thường gặp
Bán căn hộ đang có khách thuê thì khách thuê có phải dọn đi không?
Không. Người thuê được ở tới hết hạn hợp đồng đã ký, và người mua mới trở thành bên cho thuê thay chủ cũ, theo Luật Nhà ở 2023 (xem bài về quyền của người thuê khi chủ nhà bán nhà). Muốn bán căn trống, người bán phải thoả thuận chấm dứt sớm với khách thuê và thường phải bù một khoản.
Tiền cọc của khách thuê xử lý thế nào khi sang tên?
Người bán chuyển khoản cọc cho người mua, hoặc trừ thẳng vào giá bán, và ghi việc này vào phụ lục ba bên có chữ ký của khách thuê. Không làm bước này thì khi hết hợp đồng, khách thuê đòi cọc từ chủ mới trong khi tiền đang nằm ở chủ cũ.
Căn đang cho thuê nên bán cho người đầu tư hay người mua ở?
Bán cho người đầu tư nếu hợp đồng còn trên sáu tháng và giá thuê ngang hoặc hơn mặt bằng; họ trả cho dòng tiền có sẵn. Bán cho người mua ở nếu hợp đồng sắp hết hoặc khách thuê đồng ý dọn sớm; họ trả cho căn nhà trống và không muốn chờ.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (5 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Khi chủ nhà bán nhà đang cho thuê, người thuê được tiếp tục thuê đến hết hạn hợp đồng; bên mua kế thừa quyền và nghĩa vụ của bên cho thuê theo Luật Nhà ở 2023 | Bài /tin đã đăng: quyen-cua-nguoi-thue-nha-khi-chu-nha-ban-nha |
| Mức giá thuê căn hộ và nhà nguyên căn thực tế ở Nha Trang theo khu vực | Bài /tin đã đăng: dong-tien-cho-thue-nha-trang-thuc-te-bao-nhieu |
| Khách thuê dài hạn người Nga và người Hàn Quốc ở Nha Trang: nhu cầu, thời hạn thuê, cách trả tiền | Bài /tin đã đăng: khach-thue-nga-va-khach-thue-han-quoc-o-nha-trang |
| Thu nhập từ cho thuê nhà của cá nhân phải khai thuế thế nào | Bài /tin đã đăng: thue-thu-nhap-khi-cho-thue-nha-ca-nhan-khai-the-nao |
| Ví dụ hợp đồng thuê 12 tháng, tiền cọc bằng 2 tháng tiền thuê dùng trong bài là ví dụ minh hoạ cách chuyển giao, không phải số thống kê | Ví dụ của người viết |
