Theo VnExpress ngày 23/9/2026, trong quá trình sửa Luật Kinh doanh bất động sản, một số tổ chức ngành và doanh nghiệp đề xuất cho chủ đầu tư được thu tiền đặt cọc sớm hơn thời điểm luật hiện hành cho phép. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 quy định chủ đầu tư chỉ được thu cọc tối đa 5% khi công trình đủ điều kiện, và với chung cư là phải xong phần móng. Bộ Xây dựng muốn giữ nguyên quy định này. Bài này đọc đề xuất theo góc người mua: mốc thu cọc thật ra đang bảo vệ điều gì, và ba câu nên hỏi ở mỗi lần được mời đặt cọc.

Theo VnExpress ngày 23/9/2026, trong quá trình sửa Luật Kinh doanh bất động sản, một số tổ chức ngành và doanh nghiệp đã đề xuất cho chủ đầu tư được thu tiền đặt cọc sớm hơn thời điểm luật hiện hành cho phép. Bộ Xây dựng muốn giữ nguyên quy định hiện tại.
Ba đề xuất, ba mốc thời gian khác nhau
| Bên đề xuất | Nội dung |
|---|---|
| VNREA | Thu cọc khi công trình đủ điều kiện khởi công |
| Vingroup, phương án 1 | Thu cọc khi báo cáo nghiên cứu khả thi được duyệt |
| Vingroup, phương án 2 | Bỏ giới hạn 5% nhưng giữ nguyên thời điểm nhận tiền |
| Hiệp hội Ngân hàng | Cho rằng quy định hiện tại không thực tế, hạn chế cơ hội tiếp cận |
Quy định đang áp dụng, theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023: chủ đầu tư được thu cọc tối đa 5% khi công trình đủ điều kiện; với chung cư, phải hoàn thành phần móng — mốc này thường rơi vào khoảng 6 đến 12 tháng sau khởi công.
-> Khoảng cách giữa mốc "đủ điều kiện khởi công" và mốc "xong phần móng" chính là toàn bộ nội dung tranh luận. Với phương án của Vingroup thì khoảng cách còn xa hơn nữa, vì báo cáo khả thi được duyệt là mốc nằm trước cả khởi công.
Bộ Xây dựng lo điều gì
Theo bài báo, Bộ Xây dựng cho rằng cho phép thu cọc sớm tiềm ẩn rủi ro phát sinh các hình thức huy động vốn trái quy định, ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng cũng như tính minh bạch của thị trường.
Một số địa phương thì đề xuất hướng thứ ba: giữ nguyên thời điểm nhưng quản chặt hơn, bằng cách đưa 5% tiền cọc vào tài khoản phong toả tại ngân hàng, và duy trì yêu cầu cơ quan quản lý xây dựng xác nhận điều kiện trước khi chủ đầu tư được nhận tiền.
Hướng dùng tài khoản do ngân hàng giữ không mới trong các đề xuất gần đây; một đề xuất khác đi theo cùng logic ở đầu kia của giao dịch là giữ lại 5% giá trị cho tới khi người mua có sổ, đã điểm tin ở đề xuất giữ 5% tiền mua nhà tại ngân hàng đến khi có sổ.
Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Mốc thu cọc không phải thủ tục hành chính, nó là thứ quyết định người mua đang đưa tiền cho một dự án ở giai đoạn nào. Càng lùi mốc về phía trước, số tiền càng đi vào một dự án còn nhiều biến số chưa xong.
Trong lúc quy định chưa thay đổi, có ba việc nên làm ở mọi lần được mời đặt cọc, kể cả với dự án có tên tuổi:
- Hỏi dự án đã đủ điều kiện luật định chưa, và ai xác nhận. Câu trả lời phải là một văn bản
chứ không phải một lời khẳng định.
- Phân biệt khoản mình đang nộp là đặt cọc hay giữ chỗ. Hai khoản này khác nhau về bản chất
pháp lý và khác nhau cả về khả năng lấy lại; chi tiết ở ký quỹ giữ chỗ khác đặt cọc chỗ nào.
- Xem dự án đã có bảo lãnh ngân hàng cho nghĩa vụ bàn giao chưa. Đây là lớp bảo vệ riêng, hoạt
động độc lập với quy định về đặt cọc; xem bảo lãnh ngân hàng dự án là gì.
Ở thị trường Khánh Hoà, các đợt nhận giữ chỗ trước thời điểm đủ điều kiện mở bán là chuyện thường gặp, và chúng thường đi kèm mức ưu đãi hấp dẫn hơn đợt chính thức. Mức ưu đãi đó là giá của rủi ro, không phải quà tặng. Người mua nhận ưu đãi thì cũng đang nhận phần rủi ro tương ứng, và điều duy nhất nên làm là biết rõ mình đang đổi cái gì lấy cái gì.
Nếu đề xuất nới mốc thu cọc được chấp nhận, tác động trực tiếp nhất với người mua là số tiền phải đưa ra sớm hơn ở một giai đoạn có ít cơ sở kiểm chứng hơn. Nếu giữ nguyên, thứ cần theo dõi tiếp là đề xuất của các địa phương về tài khoản phong toả — vì đó là hướng duy nhất trong ba hướng đang bàn làm tăng mức bảo vệ cho bên mua thay vì giảm đi.
Câu hỏi thường gặp
Hiện nay chủ đầu tư được thu đặt cọc từ lúc nào?
Theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023, chủ đầu tư được thu cọc tối đa 5% khi công trình đủ các điều kiện luật định; riêng chung cư phải hoàn thành phần móng, thường rơi vào khoảng 6 đến 12 tháng sau khởi công, theo VnExpress ngày 23/9/2026.
Ai đề xuất thu cọc sớm hơn và sớm tới mức nào?
VNREA đề xuất thu khi công trình đủ điều kiện khởi công. Vingroup nêu hai phương án, một là thu khi báo cáo nghiên cứu khả thi được duyệt, hai là bỏ giới hạn 5% nhưng giữ nguyên thời điểm nhận tiền. Hiệp hội Ngân hàng cho rằng quy định hiện hành không sát thực tế.
Bộ Xây dựng phản hồi thế nào?
Bộ muốn giữ quy định hiện hành, với lý do cho thu cọc sớm tiềm ẩn rủi ro phát sinh các hình thức huy động vốn trái quy định, ảnh hưởng quyền lợi hợp pháp của khách hàng và tính minh bạch của thị trường.
Người mua nên làm gì trong lúc quy định chưa đổi?
Đối chiếu ba thứ trước khi chuyển tiền: dự án đã đủ điều kiện luật định chưa, khoản đang được mời nộp là đặt cọc hay giữ chỗ, và văn bản ký là gì. Ba câu này quan trọng hơn mức ưu đãi đi kèm lời mời đặt cọc sớm.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (4 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Luật Kinh doanh bất động sản 2023 quy định chủ đầu tư thu cọc tối đa 5% khi công trình đủ điều kiện; với chung cư phải hoàn thành phần móng, thường 6–12 tháng sau khởi công. VNREA đề xuất thu cọc khi công trình đủ điều kiện khởi công; Hiệp hội Ngân hàng cho rằng quy định hiện tại hạn chế cơ hội tiếp cận; Vingroup đề xuất hai phương án là thu cọc khi báo cáo khả thi được duyệt, hoặc bỏ giới hạn 5% nhưng giữ thời điểm. Bộ Xây dựng muốn giữ quy định hiện hành vì lo phát sinh hình thức huy động vốn trái quy định. Một số địa phương đề xuất đưa 5% tiền cọc vào tài khoản phong toả | VnExpress 23/9/2026 — Đề xuất thu đặt cọc mua nhà ngay từ lúc dự án khởi công (tác giả Anh Tú) |
| Đề xuất giữ 5% tiền mua nhà tại ngân hàng đến khi có sổ — đã điểm tin | de-xuat-giu-5-phan-tram-tien-mua-nha-tai-ngan-hang-den-khi-co-so |
| Ký quỹ giữ chỗ khác đặt cọc chỗ nào — đã viết | ky-quy-giu-cho-khac-dat-coc-cho-nao |
| Bảo lãnh ngân hàng dự án là gì — đã viết | bao-lanh-ngan-hang-du-an-la-gi |
