Theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP, được sửa bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026, điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ chủ yếu cần thông báo với cơ quan địa phương, còn bán điện dư lên lưới thì có thêm thủ tục và được bán tối đa 50% sản lượng.

Một mái nhà phố ở Nha Trang nhận nắng gần như quanh năm, và nhiều chủ nhà đang tính biến phần mái đó thành một khoản giảm tiền điện. Lắp điện mặt trời áp mái để tự dùng chủ yếu cần thông báo với cơ quan địa phương; muốn bán điện dư lên lưới thì có thêm thủ tục, và từ 26/6/2026 phần được bán tăng từ 20% lên 50% sản lượng. Bài này tách hai trường hợp đó và nói chủ nhà phố, chủ căn hộ cần làm gì trước khi gọi thợ.
Tự dùng và bán điện dư khác nhau thế nào về thủ tục?
Tự dùng hoàn toàn thì làm thủ tục thông báo; bán phần điện dư thì phải ký hợp đồng mua bán với bên mua điện và có thể phải xin giấy phép hoạt động điện lực. Hai con đường này nằm trong Nghị định 58/2025/NĐ-CP về điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
| Trường hợp | Việc phải làm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tự dùng, không nối lưới hoặc nối lưới nhưng không bán | Thông báo theo mẫu tới cơ quan địa phương | Vẫn phải bảo đảm an toàn kết cấu, điện, phòng cháy |
| Bán điện dư lên lưới | Thông báo, ký hợp đồng mua bán điện dư, làm giấy phép hoạt động điện lực nếu không thuộc diện miễn | Tối đa 50% sản lượng phát theo Nghị định 243/2026 |
| Hộ gia đình, nhà ở riêng lẻ, dưới 100 kW | Thuộc nhóm được miễn trừ theo Điều 16 Nghị định 58/2025 | Nên hỏi điện lực địa phương thủ tục cụ thể |
Theo hướng dẫn của EVN về Nghị định 58/2025, hệ thống tự sản xuất, tự tiêu thụ không bán điện dư vẫn phải thông báo tới Sở Công Thương, đơn vị điện lực, cơ quan quản lý xây dựng và phòng cháy chữa cháy. Hệ quả của việc bỏ qua bước này là khi xảy ra sự cố, chủ nhà khó chứng minh hệ thống đã được khai báo đúng.
Nghị định 243/2026 đổi điều gì cho người lắp?
Nghị định 243/2026/NĐ-CP ký ngày 26/6/2026 nâng tỷ lệ điện dư được bán từ 20% lên 50% sản lượng phát tại đầu ra nguồn điện. Theo VOV ngày 27/6/2026, tỷ lệ cao hơn 50% được áp tới hết ngày 31/12/2030 nếu lưới điện tiếp nhận được và vận hành an toàn.
Giá mua phần điện dư bằng giá điện năng thị trường bình quân năm trước do đơn vị vận hành thị trường công bố, và không vượt giá trần khung giá điện mặt trời mặt đất không có lưu trữ. Người lắp nên tính bài toán chủ yếu theo phần điện tự dùng, vì đó là phần thay cho tiền điện bậc thang mình đang trả, còn phần bán dư là khoản cộng thêm.

Nhà phố, căn hộ, nhà cho thuê khác nhau ở điểm nào?
Nhà phố riêng lẻ là trường hợp đơn giản nhất; căn hộ chung cư thì không tự lắp được vì mái thuộc sở hữu chung. Nhà cho thuê nằm ở giữa, vì câu hỏi chính là ai trả và ai hưởng phần điện tiết kiệm.
- Nhà phố, nhà liền kề: chủ nhà quyết định trên mái của mình, miễn bảo đảm kết cấu chịu tải và không vi phạm quy định về chiều cao, mặt đứng nếu khu có quy chế kiến trúc.
- Căn hộ chung cư: mái là phần sở hữu chung, nên việc lắp cho cả toà phải qua hội nghị nhà chung cư hoặc ban quản trị. Vai trò của ban quản trị đã được viết ở bài ban quản trị toà nhà: vai trò và quyền hạn.
- Nhà cho thuê: nếu khách thuê trả tiền điện theo công tơ riêng, chủ nhà cần ghi rõ trong hợp đồng thuê cách tính tiền điện khi có pin mặt trời. Cách chia tiền điện giữa chủ và khách thuê nằm ở bài giá điện nước trong chung cư cho thuê.

Kiểm gì trước khi gọi thợ lắp?
Chủ nhà nên kiểm kết cấu mái, bóng đổ và hồ sơ của đơn vị lắp trước khi ký hợp đồng. Ba việc này quyết định hệ thống chạy được bao nhiêu năm và có gây hỏng mái hay không.
Bước 1 — Kiểm kết cấu mái. Mái tôn trên khung thép cũ hoặc sàn mái bê tông đã thấm cần được đánh giá chịu tải trước, vì pin và giá đỡ đặt lên mái suốt hai mươi năm.
Bước 2 — Đo bóng đổ. Nhà phố hẹp thường bị nhà cao hơn bên cạnh che một phần mái vào buổi chiều, làm giảm sản lượng của cả dãy pin.
Bước 3 — Đọc hợp đồng lắp. Hợp đồng nên ghi rõ công suất, hãng pin và biến tần, thời hạn bảo hành từng thiết bị, và ai chịu trách nhiệm làm hồ sơ thông báo.
Xấu: "Lắp trọn gói hệ 5 kW, bảo hành 10 năm."
Tốt: "Lắp hệ 5 kW gồm 10 tấm pin hãng…, biến tần hãng…; bảo hành pin 12 năm, biến tần 5 năm, thi công 2 năm; bên lắp chịu trách nhiệm lập hồ sơ thông báo với điện lực và cơ quan địa phương."
Khác ở chỗ: câu thứ hai tách bảo hành theo thiết bị và giao việc giấy tờ cho người làm, nên khi biến tần hỏng ở năm thứ sáu chủ nhà biết ngay ai phải sửa.
Ai KHÔNG nên lắp lúc này?
Người sắp bán nhà trong một hai năm, hoặc mái đang thấm cần sửa lớn, nên chờ. Pin mặt trời là khoản đầu tư thu hồi theo năm, và một mái phải tháo pin ra để chống thấm lại sẽ tốn thêm tiền tháo lắp.
Chủ căn hộ chung cư cũng không tự quyết được, vì mái thuộc phần sở hữu chung của cả toà. Bài này dành cho chủ nhà phố, nhà liền kề và nhà cho thuê muốn giảm tiền điện bằng chính mái nhà mình, những người còn kịp kiểm mái và hồ sơ trước khi thợ lên mái.
Câu hỏi thường gặp
Lắp điện mặt trời trên mái nhà để tự dùng có phải xin giấy phép không?
Hệ thống tự sản xuất, tự tiêu thụ không bán điện dư chủ yếu phải thông báo theo mẫu tới các cơ quan địa phương như Sở Công Thương, điện lực, cơ quan quản lý xây dựng và phòng cháy chữa cháy. Chủ nhà vẫn phải bảo đảm an toàn kết cấu mái và an toàn điện.
Điện mặt trời mái nhà được bán bao nhiêu phần trăm điện dư?
Từ Nghị định 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026, phần điện dư được bán lên lưới tối đa 50% sản lượng phát, tăng từ mức 20% trước đó. Giá mua bằng giá điện năng thị trường bình quân năm trước, có trần.
Căn hộ chung cư có tự lắp pin mặt trời trên mái được không?
Mái chung cư thuộc phần sở hữu chung, nên một chủ căn hộ không tự lắp được. Việc lắp cho cả toà phải qua hội nghị nhà chung cư hoặc ban quản trị quyết định.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (5 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Nghị định 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 sửa Nghị định 58/2025/NĐ-CP, nâng tỷ lệ điện dư được bán từ 20% lên 50% sản lượng điện phát tại đầu ra nguồn điện mặt trời mái nhà; tỷ lệ cao hơn được áp tới 31/12/2030 nếu lưới tiếp nhận được | VOV, ngày 27/06/2026 — Nới quy định bán điện dư từ điện mặt trời mái nhà lên 50% (https://vov.vn/kinh-te/noi-quy-dinh-ban-dien-du-tu-dien-mat-troi-mai-nha-len-50-post1310254.vov) |
| Giá mua điện dư bằng giá điện năng thị trường bình quân năm trước do đơn vị vận hành thị trường công bố, không vượt giá trần khung giá điện mặt trời mặt đất không có lưu trữ | VOV, ngày 27/06/2026 (bài đã dẫn) |
| Tổ chức, cá nhân bán điện dư phải làm thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực, trừ trường hợp được miễn theo quy định | VOV, ngày 27/06/2026 (bài đã dẫn) |
| Hộ gia đình lắp nguồn điện mặt trời mái nhà công suất dưới 100 kW trên nhà ở riêng lẻ thuộc nhóm được miễn trừ theo Điều 16 Nghị định 58/2025/NĐ-CP | Nghị định 58/2025/NĐ-CP, Điều 16, đọc qua tổng hợp của Thư viện Pháp luật; tra cứu 10/2026 |
| Tổ chức, cá nhân lắp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ không bán điện dư vẫn phải thông báo tới Sở Công Thương, đơn vị điện lực, cơ quan quản lý xây dựng và phòng cháy chữa cháy tại địa phương | Hướng dẫn của EVN theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP, dẫn qua báo chí; tra cứu 10/2026 |
