Bảng giá của một dự án hiếm khi là số tiền người mua thật sự trả. Giữa hai con số đó là một lớp gồm chiết khấu theo tiến độ thanh toán, quà tặng hiện vật, hỗ trợ lãi suất, ân hạn gốc, và đôi khi cả phí chưa gộp. Vấn đề không phải lớp đó tồn tại, mà là mỗi dự án bày nó một kiểu nên hai bảng giá không so được với nhau. Bài này chỉ cách quy mọi ưu đãi về một con số duy nhất là tổng tiền phải trả quy về hiện tại, tách rõ khoản nào là tiền thật khoản nào chỉ là dời thời điểm trả, và nêu bốn khoản hay nằm ngoài bảng giá.

Bảng giá của một dự án hiếm khi là số tiền người mua thật sự trả. Giữa hai con số đó có một lớp chính sách bán hàng, và lớp đó không cố định: nó đổi theo đợt mở bán, theo tiến độ thanh toán mà người mua chọn, đôi khi theo cả căn. Vấn đề không nằm ở chỗ lớp này tồn tại — nó tồn tại ở mọi dự án và là chuyện bình thường. Vấn đề là mỗi nơi bày nó một kiểu, nên hai bảng giá đặt cạnh nhau không so được.
Lớp giữa gồm những gì
Khoảng cách giữa giá niêm yết và số tiền thực trả thường gồm năm nhóm, và chúng không cùng bản chất.
| Nhóm | Bản chất | Có phải tiền thật không |
|---|---|---|
| Chiết khấu theo tiến độ thanh toán | Giảm trực tiếp trên giá | Có, nhưng đổi lấy việc chi tiền sớm hơn |
| Quà tặng hiện vật, gói nội thất, voucher | Giảm gián tiếp | Có, nhưng chỉ ở phần mình thực sự dùng |
| Hỗ trợ lãi suất trong một số tháng đầu | Giảm chi phí vốn giai đoạn đầu | Có, đo được bằng số tiền lãi được gánh hộ |
| Ân hạn gốc | Dời thời điểm trả | Không, đây là thay đổi lịch chi chứ không phải khoản được cho |
| Phí chưa gộp vào bảng giá | Tăng tổng chi | Có, và nằm ở chiều ngược lại |
-> Ba nhóm đầu là ưu đãi thật, đo được bằng tiền. Nhóm thứ tư hay bị xếp nhầm vào cột ưu đãi trong khi nó chỉ là lịch trả khác. Nhóm thứ năm gần như không bao giờ được nhắc trong lúc chào.
Quy về một con số: làm theo đúng ba bước
Cách duy nhất so được hai phương án bán hàng khác nhau là quy cả hai về tổng tiền phải trả, đã tính tới thời điểm phải trả.
- Bước một, viết ra lịch chi. Không viết tổng, viết từng mốc: ngày nào chi bao nhiêu, cho tới
mốc cuối. Bao gồm cả phần vay và phần tự có.
- Bước hai, quy các khoản trả sau về hiện tại. Chọn một mức lãi suất đại diện cho chi phí vốn
của chính mình, rồi dùng đúng mức đó cho cả hai phương án đang so. Mức chọn là bao nhiêu ít quan trọng bằng việc hai bên dùng chung một mức.
- Bước ba, trừ giá trị quà tặng ở mức mình thực dùng. Gói nội thất trị giá một trăm triệu mà
mình sẽ thay hết thì giá trị thực với mình không phải một trăm triệu. Voucher dịch vụ hết hạn trong sáu tháng cũng vậy.
Bước hai là bước phân định. Một dự án cho chiết khấu sâu khi thanh toán nhanh và một dự án giãn tiến độ dài với lãi suất hỗ trợ có thể ra đúng một con số sau khi quy đổi — hoặc lệch nhau rất xa. Không quy đổi thì mọi so sánh chỉ là so hai cách kể chuyện.
Riêng phép so giữa chiết khấu nhận được và lợi ích của việc giữ tiền lại đã bàn kỹ ở chính sách chiết khấu thanh toán sớm tính lợi hay không.

Bốn khoản hay nằm ngoài bảng giá
Bảng giá thường nói về giá trị căn; số tiền phải chuẩn bị thì lớn hơn thế. Bốn khoản sau hay xuất hiện muộn:
- Thuế giá trị gia tăng và kinh phí bảo trì. Cần hỏi rõ bảng giá đang là đã gồm hay chưa gồm,
và phần bảo trì tính trên cơ sở nào.
- Phí quản lý vận hành từ khi bàn giao. Không phải khoản mua, nhưng nó bắt đầu chạy ngay khi
nhận nhà, kể cả khi chưa dọn vào ở.
- Chi phí hoàn thiện với sản phẩm bàn giao thô. Đây là khoản lớn nhất trong bốn khoản, và biến
động mạnh nhất theo lựa chọn của chủ nhà.
- Chi phí liên quan tới giai đoạn chờ sổ. Gồm cả việc phần tiền cuối cùng được giữ lại đến khi
nào; một đề xuất chính sách gần đây đi theo hướng giữ 5% giá trị tại ngân hàng cho tới khi có sổ, xem đề xuất giữ 5% tiền mua nhà tại ngân hàng.
Ba câu hỏi làm lộ ra toàn bộ lớp giữa
| Hỏi | Câu trả lời cho biết điều gì |
|---|---|
| Cho tôi xem lịch thanh toán chi tiết của đúng phương án này | Có lịch cụ thể thì mới quy đổi được; không có lịch thì mọi con số đều là ước lượng |
| Mức chiết khấu này gắn với điều kiện gì, và mất đi khi nào | Tách được phần chắc chắn có với phần có điều kiện |
| Bảng giá đã gồm những khoản nào, chưa gồm những khoản nào | Đây là câu duy nhất làm lộ ra bốn khoản ở mục trên |
Ba câu này nên hỏi bằng văn bản hoặc ít nhất là tin nhắn, vì câu trả lời của chúng là thứ dùng để đối chiếu với hợp đồng về sau. Phần bảo đảm nghĩa vụ của chủ đầu tư khi bán nhà hình thành trong tương lai nằm ở chỗ khác, xem bảo lãnh ngân hàng dự án là gì.

Ai KHÔNG cần đi sâu tới mức này
Có hai trường hợp mà việc quy đổi không đáng công:
- Mua bằng vốn tự có toàn phần và thanh toán một lần. Khi không có lịch trả nhiều mốc thì
phần lớn phép quy đổi mất ý nghĩa; chỉ cần so tổng tiền và giá trị quà tặng thực dùng.
- Mua nhà thứ cấp đã có sổ. Ở đó không có chính sách bán hàng của chủ đầu tư; khoảng cách cần
đọc là khoảng cách giữa giá rao và giá chốt, xem giá rao và giá chốt nói lên điều gì.
Ngược lại, người mua bằng vốn vay, theo tiến độ nhiều đợt, và đang so từ hai dự án trở lên thì đây là phép tính đáng làm nhất trong cả quá trình. Nó không tốn gì ngoài một buổi tối, và nó là thứ duy nhất biến hai cách kể chuyện khác nhau thành hai con số đặt cạnh nhau được.
Ai nên mua — và ai không nên
Phù hợp nếu…
- Anh/chị đang so hai dự án và hai bảng giá bày ưu đãi theo hai kiểu khác nhau.
- Anh/chị được chào một mức chiết khấu lớn và muốn biết mình đang đánh đổi cái gì.
- Anh/chị muốn biết tổng tiền thật phải chuẩn bị, không chỉ con số trên bảng.
Chưa phù hợp nếu…
- Anh/chị đang mua nhà đã có sổ trên thị trường thứ cấp. Ở đó bài toán khác, xem bài về giá rao và giá chốt.
- Anh/chị tìm bảng giá cụ thể của một dự án đang phân phối. Bài này nói về phương pháp so sánh, không công bố giá.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao giá trên bảng giá khác số tiền thực trả?
Vì giữa hai con số có một lớp chính sách bán hàng gồm chiết khấu theo tiến độ thanh toán, quà tặng, hỗ trợ lãi suất, ân hạn gốc, và các khoản phí có thể chưa gộp vào bảng. Mỗi dự án bày lớp này một kiểu, nên hai bảng giá không so trực tiếp được với nhau.
Quy về một con số thì quy thế nào?
Lấy tổng số tiền phải chi ra theo đúng lịch thanh toán, quy các khoản trả sau về hiện tại theo một mức lãi suất mình tự chọn, rồi trừ đi giá trị quy đổi của quà tặng ở mức mình thực sự dùng được. Điểm mấu chốt là dùng cùng một mức lãi suất cho cả hai phương án đang so.
Chiết khấu thanh toán nhanh có luôn lợi không?
Không luôn. Nó lợi khi mức chiết khấu lớn hơn lợi ích của việc giữ tiền lại, tính theo chi phí vốn của chính người mua. Người phải vay để thanh toán nhanh thì phép so là chiết khấu nhận được so với lãi vay phải trả thêm.
Ân hạn gốc có phải là được giảm tiền không?
Không. Ân hạn gốc dời thời điểm trả gốc chứ không xoá khoản gốc đó. Nó cải thiện dòng tiền trong giai đoạn đầu và làm tăng tổng lãi phải trả nếu thời gian vay kéo dài tương ứng. Đây là khoản phải tách riêng khi so, đừng cộng vào cột ưu đãi như một khoản tiền được cho.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (5 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Chính sách chiết khấu thanh toán sớm tính lợi hay không — đã viết | chinh-sach-chiet-khau-thanh-toan-som-tinh-loi-hay-khong |
| Giá rao và giá chốt, khoảng cách đó nói lên điều gì — đã viết | vi-sao-gia-rao-khac-gia-chot |
| Ân hạn gốc và hỗ trợ lãi suất ở dự án tính thế nào — tham chiếu bài lãi suất thả nổi và lãi cố định | lai-suat-tha-noi-va-lai-suat-co-dinh-chon-nao |
| Bảo lãnh ngân hàng dự án là gì — đã viết | bao-lanh-ngan-hang-du-an-la-gi |
| Đề xuất giữ 5% tiền mua nhà tại ngân hàng đến khi có sổ — đã điểm tin | de-xuat-giu-5-phan-tram-tien-mua-nha-tai-ngan-hang-den-khi-co-so |
