Trước khi cư dân dọn vào, thang máy phải có kết quả kiểm định an toàn, hệ thống phòng cháy chữa cháy phải được cơ quan Cảnh sát PCCC nghiệm thu, và công trình phải có kết quả kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan chuyên môn về xây dựng; người mua có quyền hỏi xem các giấy tờ này.

Một căn hộ đẹp đến đâu cũng phụ thuộc vào thứ người mua ít khi đi xem: chiếc thang máy chở cả nhà lên tầng 25, máy bơm đẩy nước lên bể mái và hệ thống phun nước chữa cháy trên trần hành lang. Trước khi dọn vào ở, thang máy phải có kết quả kiểm định an toàn, hệ thống phòng cháy chữa cháy phải được Cảnh sát PCCC nghiệm thu, và cả toà nhà phải qua bước kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan chuyên môn về xây dựng. Bài này gom các giấy tờ đó thành một danh sách người mua mang theo được trong ngày nhận nhà.
Thang máy cần giấy tờ gì trước khi chở người?
Thang máy phải có kết quả kiểm định do tổ chức kiểm định đủ điều kiện thực hiện trước khi đưa vào sử dụng, vì nó thuộc danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Căn cứ là Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 và Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH.
Dấu hiệu dễ thấy nhất là tem kiểm định dán trong cabin hoặc ở sảnh thang, ghi số tem và hạn kiểm định lần tiếp theo. Người mua đứng trong thang vài giây là đọc được tem này, và đó là cách nhanh nhất để biết chiếc thang đã được kiểm hay đang chạy tạm cho công nhân.

Ba câu hỏi đáng hỏi ban quản lý về thang máy:
- Đơn vị bảo trì là ai và hợp đồng bảo trì còn hiệu lực đến khi nào.
- Số điện thoại cứu hộ khi kẹt thang được dán ở đâu, có người trực đêm không.
- Thang chở hàng có tách riêng khỏi thang chở người không, vì giai đoạn đầu cả trăm hộ cùng chuyển đồ đạc và sửa nhà.
Hệ thống chữa cháy được nghiệm thu thế nào?
Toà nhà chung cư thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy phải được cơ quan Cảnh sát PCCC nghiệm thu trước khi đưa vào sử dụng, theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024. Văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu là giấy tờ người mua nên hỏi đầu tiên, trước cả màu gạch hay bản vẽ nội thất.
Bài nghiệm thu phòng cháy chữa cháy là mốc quyết định giải thích vì sao văn bản này chặn được cả việc bàn giao. Ở góc người ở, có ba thứ nhìn tận mắt được trong căn hộ và hành lang:
| Hạng mục | Nhìn gì khi nhận nhà |
|---|---|
| Đầu phun nước trên trần | Có đủ trong phòng khách, phòng ngủ, hành lang; không bị sơn phủ kín |
| Đầu báo khói, báo nhiệt | Đèn tín hiệu sáng; không bị che bởi trần thạch cao |
| Cửa thoát hiểm cầu thang bộ | Tự đóng lại sau khi mở; không bị chèn, khoá |

Máy phát điện và bơm nước kiểm ra sao?
Máy phát điện dự phòng và trạm bơm là hai hạng mục chủ đầu tư phải vận hành thử trước khi bàn giao, và người mua có quyền hỏi biên bản vận hành thử. Chúng ít khi được nhắc trong buổi mở bán, nhưng là thứ quyết định toà nhà còn thang máy và nước khi lưới điện mất.
Bước 1 — Hỏi máy phát cấp điện cho những gì. Nhiều toà nhà chỉ cấp điện dự phòng cho thang máy, bơm chữa cháy, chiếu sáng hành lang; căn hộ vẫn mất điện. Biết trước điều này giúp gia đình tính chuyện bộ lưu điện cho tủ lạnh hay thiết bị y tế.
Bước 2 — Hỏi bể nước dự trữ đủ bao lâu. Câu trả lời cho biết khi nhà máy nước cắt nước, toà nhà cầm cự được nửa ngày hay hai ngày.
Bước 3 — Hỏi bơm thoát nước tầng hầm. Với khu ven biển Nha Trang mưa lớn cuối năm, bơm hầm chạy tốt hay không quyết định xe của cư dân có bị ngập dưới hầm.

Giấy tờ nào chứng minh cả toà nhà đã nghiệm thu?
Giấy tờ bao trùm là văn bản thông báo kết quả kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình của cơ quan chuyên môn về xây dựng, theo Nghị định 06/2021/NĐ-CP. Văn bản này xác nhận chủ đầu tư đã nghiệm thu đúng trình tự, chứ không thay cho từng giấy kiểm định thiết bị.
Cặp câu dưới đây cho thấy cách hỏi khác nhau thế nào:
Xấu: "Toà nhà nghiệm thu xong chưa anh?" Câu trả lời gần như chắc chắn là "xong rồi", và người mua không có gì để đối chiếu.
Tốt: "Anh cho em xem văn bản chấp thuận nghiệm thu PCCC và thông báo kết quả kiểm tra công tác nghiệm thu của Sở Xây dựng, số và ngày ký." Câu này buộc người trả lời đưa ra giấy tờ có số hiệu, và người mua chụp lại được.
Không bao giờ ký biên bản bàn giao với dòng "đã nghiệm thu đầy đủ" khi chưa nhìn thấy các văn bản trên. Vì sao: chữ ký của người mua trên biên bản sẽ là bằng chứng chống lại chính họ khi sau này phát hiện hạng mục chưa đạt.
Danh sách kiểm phần căn hộ nằm ở bài quy trình nghiệm thu căn hộ trước khi nhận và biên bản bàn giao cần kiểm những gì.
Ai KHÔNG phù hợp với việc dọn vào ngay đợt bàn giao đầu?
Gia đình có người cao tuổi đi lại khó khăn hoặc cần thiết bị y tế dùng điện liên tục nên cân nhắc lùi ngày dọn vào cho tới khi thang máy và máy phát chạy ổn định. Trong vài tháng đầu, toà nhà vừa đón cư dân vừa có hàng trăm căn đang sửa chữa, thang máy thường quá tải và hay được khoá bớt để chở vật liệu.
Người mua để cho thuê cũng nên chờ thêm một thời gian, vì khách thuê sẽ phàn nàn về tiếng khoan, bụi và thang chờ lâu. Còn với người sẵn sàng chịu vài tháng đầu chưa trọn vẹn, dọn vào sớm lại có lợi: phát hiện lỗi trong thời hạn bảo hành và được góp ý ngay từ hội nghị nhà chung cư đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Thang máy chung cư phải kiểm định trước khi đưa vào sử dụng không?
Có. Thang máy nằm trong danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, nên phải được tổ chức kiểm định đủ điều kiện kiểm định trước khi đưa vào sử dụng và kiểm định định kỳ sau đó. Tem kiểm định thường dán trong cabin hoặc ở sảnh thang, ghi hạn kiểm định tiếp theo.
Người mua căn hộ có được xem biên bản nghiệm thu PCCC không?
Người mua có quyền hỏi chủ đầu tư văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy của toà nhà. Đây là văn bản do cơ quan Cảnh sát PCCC cấp, chủ đầu tư thường có bản sao để đưa vào hồ sơ bàn giao cho ban quản trị.
Toà nhà chưa có máy phát điện chạy thử thì có nên nhận nhà không?
Người mua nên hỏi lịch chạy thử máy phát và biên bản vận hành thử trước khi ký biên bản bàn giao. Nếu chủ đầu tư hẹn bổ sung, hãy ghi rõ hạng mục và thời hạn vào biên bản để có căn cứ yêu cầu sau này.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (3 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Thang máy thuộc danh mục máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động; phải kiểm định trước khi đưa vào sử dụng và kiểm định định kỳ trong quá trình sử dụng | Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, Điều 31; Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH ban hành danh mục máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động; tra cứu 10/2026 qua thuvienphapluat.vn |
| Công trình thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy phải được cơ quan Cảnh sát PCCC nghiệm thu về PCCC trước khi đưa vào sử dụng | Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 (hiệu lực 01/7/2025); tra cứu 10/2026 |
| Cơ quan chuyên môn về xây dựng kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình trước khi đưa vào sử dụng | Nghị định 06/2021/NĐ-CP về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình; tra cứu 10/2026 |
