Theo Thanh Niên ngày 21/9/2026, Nghị quyết 278/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu Luật Đất đai (sửa đổi) tiếp tục giữ yêu cầu công chứng với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất, để phù hợp pháp luật về công chứng và phòng ngừa tranh chấp, khiếu kiện; đồng thời giao Bộ Xây dựng rà soát quy định công chứng giao dịch bất động sản trong Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) cho tới khi hệ thống dữ liệu kết nối, vận hành thông suốt. Đây là diễn biến mới so với các đề xuất bỏ bắt buộc công chứng từng gây tranh luận trong tháng 8–9. Bài này giải thích quyết định này nghĩa là gì với người mua nhà đất.

Theo Thanh Niên ngày 21/9/2026, Nghị quyết 278/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu Luật Đất đai (sửa đổi) tiếp tục bắt buộc công chứng với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Đây là điểm khép lại tranh luận kéo dài từ tháng 8, khi bản dự thảo ban đầu đề xuất bỏ yêu cầu này.
Chính phủ chốt điều gì?
Chuyển nhượng quyền sử dụng đất vẫn phải công chứng, và Bộ Xây dựng phải rà lại quy định công chứng trong Luật Kinh doanh bất động sản. Lý do Chính phủ nêu là để phù hợp pháp luật chuyên ngành về công chứng và phòng ngừa rủi ro tranh chấp, khiếu kiện. Theo VTV ngày 20/9/2026, việc rà soát bên Luật Kinh doanh bất động sản nhằm bảo đảm an toàn tài sản cho chủ sở hữu cho tới khi hệ thống dữ liệu được kết nối, vận hành thông suốt.
| Mốc | Hướng về công chứng |
|---|---|
| Dự thảo ban đầu | Bỏ bắt buộc với chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất |
| Tháng 8/2026 | Nhiều đại biểu lo ngại giao dịch vô hiệu, gian lận (VTV) |
| 15/9/2026 | Hội thảo tranh luận — xem dữ liệu đất đai không thay được công chứng |
| Nghị quyết 278 | Giữ bắt buộc công chứng với chuyển nhượng |
-> Điều kiện "cho tới khi dữ liệu vận hành thông suốt" là chi tiết đáng đọc nhất. Nó cho thấy cánh cửa bỏ công chứng chưa đóng hẳn, chỉ bị gắn vào một điều kiện kỹ thuật mà hiện còn xa — xem đề xuất lùi hạn cơ sở dữ liệu đất đai tới cuối 2027.
Công chứng bảo vệ người mua ở chỗ nào?
Công chứng xác nhận đúng người, đủ năng lực, tự nguyện, và tài sản đủ điều kiện giao dịch — trước khi tiền đổi tay. Ông Nguyễn Văn Hoà, Trưởng Văn phòng công chứng số 3, gọi công chứng là "hành lang an toàn pháp lý" cho giao dịch, theo Thanh Niên. Luật sư Trần Minh Cường thì nhấn vào hệ quả: bỏ lớp phòng ngừa này là đẩy mọi tranh chấp ra toà, nơi một vụ đất đai có thể kéo dài nhiều năm và tài sản bị "đóng băng" suốt thời gian đó.
Với người mua, lợi ích cụ thể nằm ở ba chỗ:
- Kiểm người bán: đúng chủ sổ, đủ chữ ký của người đồng sở hữu (vợ chồng, đồng thừa kế).
- Kiểm tài sản: sổ không đang thế chấp, không bị ngăn chặn giao dịch.
- Chứng cứ: hợp đồng công chứng là căn cứ mạnh khi có tranh chấp về sau.

Góc nhìn cho người mua tại Khánh Hoà
Với người mua nhà đất ở Khánh Hoà, quyết định này giữ nguyên cách làm hiện nay — và đó là tin tốt. Giao dịch đất thổ cư, đất vườn tách thửa ở vùng ven Nha Trang thường là giao dịch giữa hai cá nhân, không có chủ đầu tư đứng giữa; bước công chứng là lớp kiểm tra độc lập duy nhất trong chuỗi đó. Rủi ro đất nền tách thửa bán lẻ đã được HoREA cảnh báo cùng tuần, xem phân lô bán nền núp bóng tách thửa.
Một điểm nên nhớ: công chứng hợp đồng chuyển nhượng không thay cho việc cẩn trọng ở khâu đặt cọc, vì tiền cọc thường đã giao trước buổi công chứng. Cách lập hợp đồng cọc an toàn đã có ở bài hợp đồng đặt cọc viết tay hay công chứng. Ai muốn góp ý trực tiếp vào điều khoản công chứng có thể làm trên VNeID — xem cách góp ý ba dự thảo luật.
Câu hỏi thường gặp
Mua bán đất sau khi sửa luật có còn phải công chứng không?
Theo hướng Chính phủ chốt trong Nghị quyết 278 (Thanh Niên dẫn ngày 21/9/2026), giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất tiếp tục phải công chứng. Câu chữ chính xác còn phụ thuộc bản luật Quốc hội thông qua.
Vì sao không bỏ công chứng khi đã có cơ sở dữ liệu đất đai?
Lý do nêu là phòng ngừa tranh chấp, khiếu kiện và phù hợp pháp luật về công chứng. Chính phủ cũng gắn việc rà soát với điều kiện hệ thống dữ liệu phải kết nối, vận hành thông suốt — mà cơ sở dữ liệu đất đai hiện còn chưa hoàn thành.
Tặng cho, thế chấp đất thì sao?
Các tin ngày 20–21/9/2026 nói rõ về chuyển nhượng; dự thảo ban đầu từng đề xuất bỏ bắt buộc với cả tặng cho, thế chấp, góp vốn. Phạm vi cụ thể cho từng loại giao dịch cần chờ bản dự thảo chỉnh lý.
Số liệu trong bài lấy từ đâu (4 mục)
| Khẳng định trong bài | Căn cứ |
|---|---|
| Nghị quyết 278/NQ-CP (phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9/2026) yêu cầu Luật Đất đai sửa đổi tiếp tục yêu cầu công chứng với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất để bảo đảm phù hợp pháp luật chuyên ngành về công chứng, phòng ngừa tranh chấp, khiếu kiện; giao Bộ Xây dựng rà soát quy định công chứng giao dịch bất động sản trong Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi; ý kiến luật sư Trần Minh Cường và công chứng viên Nguyễn Văn Hoà (Trưởng Văn phòng công chứng số 3) | Thanh Niên 21/9/2026 — Chính phủ 'chốt' giữ nguyên công chứng để ngăn ngừa tranh chấp (https://thanhnien.vn/chinh-phu-chot-giu-nguyen-cong-chung-de-ngan-ngua-tranh-chap-185260921114404833.htm) |
| Bản dự thảo ban đầu đề xuất bỏ bắt buộc công chứng với hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; Bộ Xây dựng rà soát quy định công chứng cho tới khi hệ thống dữ liệu kết nối, vận hành thông suốt; tháng 8 nhiều đại biểu lo ngại rủi ro gian lận, giao dịch vô hiệu | VTV 20/9/2026 — Giữ quy định công chứng chuyển nhượng quyền sử dụng đất (https://vtv.vn/giu-quy-dinh-cong-chung-chuyen-nhuong-quyen-su-dung-dat-100260920201637455.htm) |
| Tranh luận tại hội thảo 15/9/2026 về bỏ bắt buộc công chứng — đã điểm tin | co-so-du-lieu-dat-dai-khong-thay-duoc-cong-chung |
| Đề xuất lùi hạn hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai tới 12/2027 | de-xuat-lui-han-co-so-du-lieu-dat-dai |
